* * *   Hûn Bi Xêr Hatine malpera Gaziyên Kurdistan ( YGK )    * * *

 

 

 

 


Mîlîtanek ciwan, şervanek bi heybet bû
 

 

 Nav û paşnav: Sedîq KaraNavê kod: Eşref

Navê bav: Silêman

Navê dê: Fehîma

Cih û dîroka jidayîkbûnê: Gundê Hîlal/Navçeya Qilaban/Şirnex 1975

Dîroka tevlibûnê: 14 Hezîran 1988 –  Gundê Hîlal

Erka wî: Fermandarê Bolûkê

Cih û dîroka şehadetê: Mila Şeşdara/Haftanîn 1992

Botan herêmeke bi çiya, gelî, zozan û newal e. Gundê Hîlal di herêma Botanê de bi xwezaya xwe ya rengareng, bi robarên xwe yên sar, weke nimûneyeke ji bihuştê ye. Çiyayên wê ên ku ber bi asîman ve dirêj dibin mîna kelehekê gund dorpêç dikin. Şêniyên gund debara xwe piranî bi çandinî û ajaldariyê dikirin. Bi despêkirina biharê re piraniya şênîyên gund bi pez û dewarên xwe berê xwe didan zozanên Warê Sîpo û Kêla Memê. Li vê herêmê her demsalek salê, bi xweşikbûnek cuda xwe nîşan dide. Bihar bi gul û kulîlkên xwe yên rengareng; havîn bi keskahî, fêkî û mêweyên xwe; payîz bi xemla weşîna pelên daran û bi xuşexuşa barîna barana xwe; zivistan bi berfa xwe ya weke kulavekî sipî her cihî dorpêç dike û bêguman xweşikbûnek cuda dide vê xwezayê.

Şêniyên gund hemû xizmên hev in; her wiha bi nifûsa ku zêdetirî pênc hezar mirovî, di herêmê de weke navendekê bû. Gund, di herêmê de yek ji cihên ku despêkê dibistana navîn lê hatiye avakirin e. Lewma, asta xwendina nifşê dawî yê gund her diçû zêde dibû. Li gund şaredarî berî sala 1980’î hatibû avakirin. Gundê Hîlal, bi derketina şerê Rizgariya Neteweyî re yek ji cihên ku despêkê bûye hêlîna Apoyiyan û tevlibûna ciwanan ji Tevgera Apoyî re lê pêk hatiye. Tevlibûnên destpêkê yên ji vî gundî bi pêşxistina şerê çekdarî re dest pê kirine. Bi pêşketina şerê çekdarî re jî êdî bandora Têkoşîna Rizgariya Neteweyî di herêmê de bi giranî xwe dida nîşandan.

Di gundê Hîlal de deh qebîle bi hev re dijiyan. Heval Eşref, ji qebîleya Kuhnan bû. Heval Eşref, di nava vî gundê ku mîna nimûneyek ser erd a bihuştê ye,  wek zarokê sêyemîn ê malbatê di sala 1972’yan de tê dinyayê. Di zaroktiya xwe de bavê xwe winda dike. Dayika Heval Eşref, ji zarokên xwe re ligel dayiktiyê, bavtiyê jî dike. Di nav zor û zehmetiyên jiyanê de, bi çandinî û ajaldariyê debara dikin. Heval Eşref, Ji ber sedema zehmetiyên aborî û yên jiyanê tenê karîbû sê salan dibistana seretayî bixwîne. Heval Eşref, bi kesayeta xwe ya çalak, bi xweşbînî û dilnizmiya xwe her tim navenda balkişandinê bû, ji bo hemû hevalên xwe. Hîn di zaroktiyê de ji bo debara malbatê dest bi kar dike. Di karên xwe de pir serketî, giyandar û kedkar e. Bi van taybetmendiyên xwe her karê ku pêve radibe bi ser dixe. Bi rûkenî, hevaltî û duristbûna xwe, di dilê her kesî de xwe bi cih kiribû.

Bi derketina PKK’ê re ku çûn û hatina hevalan a gund çêdibe û her wiha bandor û tesîra berbiçav a Tevgera Apoyî hezkirina malbatên gund ji hevalan û tevgerê re çêdibe û her diçe ev hezkirin pêş dikeve. Di demek kurt de ji gund gelek ciwan tevlî nav refên gerîla dibin. Heval Eşref jî di nav vê pêvajoyê de weke ciwanekî tiyê azadî û Kurdistanê ji tevgerê û hevalan tesîr dibe. Daxwaza wî ya tevlibûna nav Tevgera Azadiyê pêş dikeve, kêliyekî berî kêliyekê dixwaze bibe têkoşerekî gelê xwe. Di encam de vê daxwaza xwe bi çar pismamên xwe re di 20’ê Gulana 1988’î de bi tevlibûna nav refên gerîla bi cih tîne. Eşrefê devbiken û fedakar, êdî şoreşgerekî xaka xwe ye. Ew di wî temenê xwe yê biçûk de êdî şervanekî parastina doza Apoyî ye. Heval Eşref, êdî şervanekî ARGK’ê û rêhevalê Mahsûm Korkmaz (Fermandar Egîd) e. Ew bazê serê çiyayên Botan û Behdînan e.

Heval Eşref, di demek kurt de bi hemû hêza xwe bi jiyana gerîla re dibe yek. Di nav jiyana gerîla de weke gerillayekî kamil û gihîştî di her qadê de dibe pêşeng. Bi hevaltiyek rast û bi fedakariya xwe ji aliyê hemû hevalên xwe ve pir tê hezkirin. Di qada şer de her tim di eniya pêş de cih digire û her dem dibe parêzvanek bi bawer ê hevalên xwe.

Jiyana Şehîd Eşref  a gerîlatiyê, ji vegotina rêhevalêkî wî yê têkoşînê;

Taybtrmendiyên Heval Eşref ên ku destpêkê li ber çavan diketin: ked, wêrekî û hewldanên wî yên ji bo têkoşîn û hevalên xwe bûn. Paşê her ku min Heval Eşref nas kir mîn dît ku di cihê herî zêde bi talûke de, herî bi bawer û bi îrade ye.

Heval Eşref,  di pêvajoyên gelekî zehmet de, li her cihê ku îhtimala zorî û dijwarî lê hebû de derdiket pêş û dibeziya talûkeyan. Bi fizîka xwe ya bihêz her tim li pêşiya her kesî bû. Di mercên giran ên salên 1990’î de gav paşde nediavêt û dibû çavkaniya berdewamkirina jiyana şoreşgerî ya rêhevalan xwe. Dema mirov li ser wêrekî, ked û moralê Heval Eşref; di heman demê ku ew taybetmendî hemû bi dilnizmiya xwe re dikir yek bisekine, wê wate bide bê çima ew ewqasî dihat hezkirin û çima her kesî dixwest timî li gel wî bin.

Dema amadekariyên Kongreya Çaremîn dihat kirin em 17 heval bi hev re di sala 1990’î de çûn Qada Serokatî. Di grûpa me de Heval Eşref jî hebû.

Heval Eşref, li Qada Serokatî, ji demên berê zêdetir bêdeng bû. Tehlîl, analîz û perwerdeya Rêber Apo bi baldarî dişopand. Xwe pêş dixist, dixwest her zerreyek û her kêliya ligel Rêber Apo, binirxîne. Heval Eşref, di demek kurt de di ewlekariya Rêber Apo de cih girt. Ev wezîfe bi serketî bi rê ve bir. Pratîka asî-eware ya şaş ku di hin kesan de xwe dida xuyakirin, derxist zanebûnê û bersivên rast ên ku ji bo gerîlayekî divê çawa bin wergirt. Heval Eşref êdî  ji bo vegera welat amade bû.

Di Gulana 1991’ê de dema em bi grûpek heval re vegeriyan welat Heval Eşref dîsan bi me re bû. Wê demê di nava grûpa me ya vegerê de Hevalê Ahmet Repo, Erdalê Heştanî, Haşimê Bilûzerî, Delîl Akerî û gelek hevalên din jî hebûn.

Heval Eşref, di çalakiyên xwe de serketî bû. Yek ji çalakiyên ku aktîf tevlî dibe serdegirtina qereqola Nêrweh bû. Di vê çalakiyê de Heval Eşref fermandarê grûpa êrişê bû. Dema di gir de guleyên wî xilas dibin, bi keviran dikeve pey leşkerekî, wî bi dest digire û tîne cem hevalan. Gir dikeve û qereqol di nav toz û dûmanê de dimîne. Ev çalakî ji aliyê hevalan ve bi kamerayê jî hatibû kişandin û weke amûrekî baş a propagandayê hat bikaranîn. Di vê çalakiyê de zerar û ziyanek mezin didin dijmin. Lê mixabin, di vê çalakiyê de 12 heval jî bi lehengî şehîd dikevin. Heval Eşref, wê salê û sala 1992’yan di xeta sînor de bi awayekî aktîf tevlî hemû çalakiyan dibe.

Min Heval Eşref, dîsan di Îlona 1992’yan de,  di civîna ku li Besta Bûkê hat çêkirin de dît. Ew êdî fermandarê taximê bû. Li gorî demên berê hîn zêdetir pêş ketibû û di Tevgera Azadiyê de bibû fermandarekî gerîla. Û ew wezîfe bi zanebûna divê çawa di jiyana xwe de -ku her kêliyên wê bi hemû şaneyên canê xwe hîs dikir-, bi serketî bimeşîne û bibe layiqî wê wezîfeyê. Heval Eşref, bi şev mîna stêrkên asîmanê Kurdistan; bi roj jî, ji tîrêjên ku ji bîrdozî û felsefeya Rêber Apo wergirtibû li çiyayên pîroz ên welatê xwe belav dikir ji hevalên xwe re, ken û baweriya hezar salan a ku ji me hatibû standin û layiqî me nehatibû dîtin.

  Di pêvajoya sala 1992’yan de ku nîşaneyên nû yên şerê xiyanetê dihatin dîtin de. Heval Eşref, ji aliyê Heval Cemal ve weke fermandarê nû yê Haftanînê bi lez tê xwestin. Heval Eşref bûye fermandarê bolukê, ew êdî fermandarê eniya Şeşdara ye. Ew enî, di Şerê Başûr de eniya ku dijmin dixwaze bi ser de biçê ye.

Heval Eşref çawa vedigere cihê xwe di eniya xwe de bi cih dibe. Amadekariyan dike û wexta dijmin te ber bi herêmê ve derbeya herî mezin lê dixe. Dema dijmin berê xwe dide ‘Şeşdara’ yekineyek dijmin dixin nav xwe û tune dikin. Heval Eşref, di vê çalakiyê de dema ji bo koordîneyeke hîn baştir pêk bîne diçe ser kevirekî. Bi sûîqestê ji serê xwe fişekê dixwe û tevlî kerwanên nemiran dibe. Êdî li Şeşdaran bi awayekî fizîkî ew nîne. Ew weke milîtanekî ciwan, weke şervanekî bi heybet ê Tevgera Apoyî di dilê gel û rêhevalên xwe de bi cih dibe. 

Bêdeng bû Heval Eşref; lê belê bêdengiya Wî taybetmendiyek cuda didayê. Bi sekna xwe ya sempatîk, bi rûkenî, dilnizmî, rêhevaltî û fermandetiya xwe lehengekî Kurdistanî bû ku her kes lê digeriya. Heval Eşref, li her cihê ku zorî û zehmetî lê hebû, çavên xwe ji tiştekî re nedigirt. Di nav têkoşînê de her tim li pêş bû, xwediyê erk û wezîfeyên herî bi zehmet bû. Di Heval Eşref de paşdemayîn nebû; her wiha paşdemayîn ji bo xwe şerm didît. 

Heval Eşref, ciwaniya xwe dagirtî jiya, li ser pêlên şoreşê ku bi lez bilind dibûn, siwar bibû û dimeşiya. Li ser van pêlan meş û avjênî kirin ne karê her kesî ye û nabe nesîb û qismetê her mirovî. Heval Eşref, di her çalakiya ku li hember dijmin pêk dianî de ruhê Kemal Pîr û Bêrîtan temsîl dikir. 

Belê rêhevalê xweşik, bedew û leheng, îro têkoşîna ku we bi xwîna av da ber bi serketinê ve diçe, bi awayekî bi heybet tevî hemû astengiyên dagirkeran jî. Ciwan tên wan çiyayên pîroz, navê te li xwe dikin,  al û çeka we hildigrin.

Rêhevalê me, em te bi hemû hestên xwe yên Şoreşa Apoyî bi bîr tînin. Em te ji bîr nakin. Em ê wêrektî, îrade û baweriya te dilê xwe de biçînin.

Giyanê te şad be! Giyanê te şad be! Rêhevalê ciwan û hêja…

Saziya Malbata Şehîdan