|
|
Malbata
demokratîk u civaka sosyalîst
Ji ber hevjiyana azad ne tenê di navbera du kesan de
ye. Di navbera du kesan de şênber dibe le bi civakbûyînê
re encamên xwe digire. Di van kesayetan de divê pîvanên
exlaq, estetîk yanî xweşikbûyîna jiyanê û hêza wate hebe.
Piştî modernîteya kapîtalîst ya 1950 şûnde demokrasiya
ku li ewrûpayê pêşketiye divê were derbaskirin...
Di
Civaka Rojhilata Navîn De Pirsgirêka Jinê
Pirr girîng e ku mirov pirsgirêkên jinê yên di nava
civakê de berê pêşî ji aliyê civakî-dîrokî ve bigire
dest û li ser bisekine. Pirsgirêka jinê pirsgirêkek e ku
di çavkaniya tevahiya pirsgirêkan de ye. Em dibînin ku
mirovatiyê hê gav neavêtiye civaka dewletdar a çînî li
ser jinê hiyerarşiyeke hişk a mêrê serwer (bavikan) bi
sazî bûye. Ji bo sedemên pêkhatina serweriya mêr serî li
gelek vegotinên dînî û mîtolojîk dane...
Jİ
JİYAN Û XEBATA SEROKATİYÊ DERSÊ BİGRİN
Dİ ŞOREŞA KURDİSTANÊ Û JİYANA ŞOREŞGERÎDE XWE XORT Û
AZAD BİKİN
Axaftina Serokatiya Partiyê Bi Komek Hevalê Jinre
Wiqas Kurd, zêdeyi sîh milyonîne, cefaya dunyê dixwin,
ji xelkêre jî karên tewra bi zahmet dikin, lê ji xwe re
heta niha tiştek nekirine. Mîrov pir ecêb dimîne.
Ji biçûkayî ve ez dizanim ku pir derewe digotin “çare
tuneye.” Jiyaneke ecêbe, heta niha me çawa şer kir, em
gihaştine vir... Aqilê mirov naçe ser...
Çîroka
jina penaber a dil bi êş Asya Beyar
Rojda Amanos
Li
wargeha penaberan a Mexmûrê, jinen penaber ên Kurd ji
her milî ve jiyanê pir kûr hîs dikin. Ev jin bi malbaten
xwe ve ew nêzî 20 salin ji welaten xwe hatine
penaberkirin.
Tevgera Azadiyê li Bakûrê Kurdistanê, bi taybet jî li
herêma Botanê têkoşineke mezin pêş xistiye...
Jin,
Jiyan, Azadî” û Evîndariya ‘Rêber APO’
Berfîn ZİNÊ
Wek
tê zanîn ji bo bûyer û diyardeyan nerandina me jinan ji
pir caran ya zilaman ji pir cudatire. Ev bûyer an jî
diyarde dibe ku ji ser mijareke ji bo me hemûyan pir
jîngirîngî jî îfade neke. Dibe ku ji ser hinek bûyeran
an jî diyardeyan em hemû, ango him jin him jî zilam bê
gotin serê xwe jî bidin. Ji wan diyardeyan yêk jî
Serokatiye, ji gotinek din ango Rêber APO ye...
KJB
Dê bibe pêşenga civaka polîtîk,exlaqî û azadî
Zaxo zagros
Ji dozên mezin re rêxistinên mezin û bi hêz pêwîst in.
Heke em jinê mîna netew û çîna yekem ku hatiye
bindestkirin binav dikin ev tê wateya ku pirsgirêka kûr
û bi girêk pirsgrêka azadiya jinê ye. Hêzên
desthilatdar ji bo ku jinan ji hev belav bikin û nehêlin
ku bibin hêz, hemû rengên derew, hîle, fen û fêlbazî,
zor û çewisandin bikar anîne...
JI
BERXWEDANA LEYLA QASIM TA ZEYNEP KINACI
Di
gerdûne de her tişt li ser axa xwe biwate dibe. Dema ku
her zîndeyek ji warê xwe dûr dikeve, an jî tê dûrxistin,
hêdî hêdî ji cewherê xwe jî dûr dikeve. Dema ku ji
cewherê xwe dûr dikeve, ji ax, çand û xweşikbûna welatê
xwe jî jibir dike. Dema mirov ax û çand jibir kir, êdî
mirov baş dizane ku ji welatê xwe dûr ketiye û ber bi
pergala derveyî mirovahiyê ve diçe...
Ji
Serokatiya Partiyê
Re
Angaşta min a jiyanê
gelek
mezin
e. Ez dixwazim bibim xwediyê jiyaneke bi rûmet
ûçalakiyeke mezin. Ji bo ku ez ji jiyanê û mirovan pir
hez dikim, ez vê çalakiyê pêk tînim.
Ez di sala 1972'an de li navenda bajarê Meletiyê ji
dayikbûm.
Navê min Zeyneb Kinaci ye. Ez ji eslê xwe gundê Elmalî
ku girêdayê navenda Meletiyê, me. Navê eşîreta me jî
Mamûrkî ye...
HEVPEYMANACIVAKÎ
BEŞA:I
Hevpeymana
Civakî ya Jinê, Peymana Jiyana Civakî ya Demokratîk,
Ekolojîk û Azadîxwaziya Cinsî Ye
Em jin yekem afirînerên pêkhatina civaka azad, wekhev û
dadmendin. Em di wê ferqê de ne ku hêza xirabûna
sîstema civakî ya ku me afirandiye û xistine rengê
têkiliyên serdestiyê zîhniyeta serdest a mêr e...
Hest
û helbest
Ji Akademiya Jina Azad
Helbest
şerê bê navber e. Ev şer di navbera helbestvan û hestan
de tê dayîn. Di encamê de hestên bi serketî derdikevin
holê. Ger hest û helbest bi hevdû re li ser hîmê rast
werin bikaranîn.
Bêjeya helbest bi erebî tê wateya zanebûn...
Bihara
Zagrosê
Bi
hezar salan çiyayên Zagrosê ji xwedavend dayîkan re
wargehtî kir. Bû warê klan, qebîle û komên civakî. Heya
ku zilamê desthilatdar her tiştê jinê dizî û li cihê
dayîka mirovatîyê rûnişt. Ji wê rojê pir dem borî, pir
êş hatin kişandin...
Ji
bo Dayika Uweyş baxçeyek hate diyarîkirin
Li
Wargeha Penaberan a Mexmûrê ji bo 18'emîn salvegera
wefata dayika Uweyş merasîmek hat lidarxistin. Ji aliyê
dayikan û Meclîsa Îştar ve li ser navê Rêberê gelê kurd,
baxçeyek bi navê baxçê dayika Uweyş hate diyarîkirin...
Dayika
Uweyş, Dayika Îsyanê Bû
BEŞA:II
Rêber APO
Ez
rastiya vê gotinê hertim difikirim; “asta jiyana jinên
civakekê, asta pîvana wê ya civakê dide diyarkirin”. Ji
bo diya xwe min gotina bermahiya ji çanda Xwedawenda
dayik a neolîtîkê bikaranîbû. Weke wan qelew bû.
Avahiyên modernîte ên çêkirî (yapay) dîtina wê ya pîroz
asteng kiribû ku, ez wê bibînim...

Pêşenga
jinên Kurd; Besê Anûş
Demhat TOLHİLDAN
Besê
Anûş yekemîn jina Kurd a ku di tekoşîna azadiya gelê
Kurd de jiyana xwe ji dest dayî, bû nîşana gerîlayên jin
ên Kurd. Ji bo dîroka Kurdistanê xwedî cihekî hêja ye û
nayê ji bîrkirin
Yekemîn
gerîlaya jin a Kurd Besê Anûş, netenê ji bo têkoşîna
azadiya Kurd, ji bo dîroka Kurdistanê xwedî cihekî hêja
ye û nayê ji bîrkirin...
Azadiya
civakê azadiya jinê ye
Nergiz Welat
Belê
em hindik be jî qala raboriya xwe bikin da ku em bikarin
rojaxwe ya îro jî analîz bikin. Di dîrokê de, ji ber
hilberîn û afrîneriya jinê, navê xwedawendiyê ji bo jin
hatiye bikaranîn. Ji ber van serdeman di dîrokê de jin
pîroz hatiye dîtin. Ji ber vê rêbazê rêvebirina malbatê
û civakê, ji wekheviya bêhempa navê demokrasiya yekem lê
hatiye kirin. Ew serdem serdema weke dayksalarî tê
binavkirin û mohra xwe li wê çaxê dixe...
Exlaq
rêgeza rêxistinbûna civakê ye
Nergiz Welat
Di
dîrokê de jin her tim bûye xwedî afrînêriyeke mezin.
Dîsa ya ku bedêlê herî mezin dayî, êşên mezin kişandî û
di jiyanê de zor zehmetî kişandî ye jî jine. Ji xwe re,
bala xwe bidinê çendî sûsrete ku jin di heman demê de ji
hemû bedewîyên xwezayî û mirovane jî bêpar hatiye hîştin.
Helbet em niha nikanin li vir qala tû mafî bikin. Ji ber
ku di astekî herî bilind de jin ji hemû afrênêriyên xwe
yên jiyanî û xwezaya xwe ya bedew hatiye dûrxistin...
Pirsgirêka
jinê çandekî destavêtinê ya pênc hezar salî ye
Beşa-IV-
Ji Parêznameyên Rêberê Gelê Kurd
Mirovahî, di dîrokê de tenê bi berxwedaniya polîtîk a di
asta civakî û herêma erdnîgarî de, heyîna xwe û rûmeta
xwe neparastiye; di asta kesî de jî kesayetên polîtîk ên
berxwedanvan ku carina giraniya wan qasî netewekê ne,
naskirine...
Gav
bi Gav Ber bi Heqîqetê
Berfîn Dilav
Keça
çav zeytûn, nêrînên mahsûm lerizok di bîra gundê xwe yê
di nava tarîtiyê de winda bibû, bê av û feqîriya jiyanê
de noq bibû, çûbû. Gelo tişta lê digeriya çibû...
Hatu
Şahnaz: Ji Beriya Sed Hezar Salan Hatiye Û Bawerzînek
Baharê Ye
Dibe
ku rojekî, ên ku dîroka azadiya jinê binivîsînin, dibe
ku vê jinê jî binivîsînin, kê dizane ku wê şervanên jin
ên Kurd li pişt wê re, bêhna vê jinê ya beriya niha sed
salan, bi evîna bawerzinek...
Întîhar,
Kêlîya Wate Wendakirinê Ye
Besê Şîmal
Jin
çima întîhar dikin? Ev îsyan ji ber çiy e? Ev hêrs ji bo
çiy e? Hema hema her roj em agahiya întîhara jinekê an
jî lêgera întîhara jina dibhîzin. Lê mixabin li hember
vê trajediyê civak bê deng û bê bersiv e...
DAYÎK
Û ZİMAN
Rûken ÎLHAN
Dema
kû em ziman pênase û şîrove bikin, ji beriya her tiştî
divê mirov ziman çiye? Û ji bo çi tê bikdaranîn ?
Ziman pergala axavtin û naskirina mirovan...
Rewşa
Keçên Ciwan…
Sîstema
kapitalizmê ji 100/99 ê cihanê girtiye nav xwe, wek
dixwaze bi kartîne û berhem jê digre. Lê mixabin di
civakê de yê ku sedi sed ji vê sîstemê bandor dibin
keçên ciwanin.Di
sîstema feodalizmê de hinek tişt liser keçan hatiye ferz
kirin...
Di
civakê de keçên ciwan
Filîz Bûdak
Di
her civakê de perwerdeya destpêkê di malbatê de bi destê
mamostaya dayîk tê dayîn. Her zarok di vê perwerdê de
derbaz dibe. Ji ber vê yekê ger jin bê perwerde be, di
bingeh de civak jî bê perwerdeye û xwedî paşeroja civakê
tariye...
Çalakiya
xweser a yekem
SOZDAR AVESTA
Sal
1994 bû. Em yekîneyeke hevalê jin li Botanê bûn û li
herêma Bestayê diman. Jixwe di zivistana sala 1993-
1994’an de artêşa jinê yekemîn yekîniyên xwe ava dikirin...
Êrişa
Li Ser Bedena Jinê, Êrişa Li Mejiyê Civakê Ye
Reyhan ÎKE
Pergala
desthilatdar bi gelek amûran di serî de lênêrin û
qalibên hizirandinê diafirîne. Li gor berjewendî û
pêdiviyên pergala xwe çand û şêweyên jiyanê
heldiberîne...

RASTİYA
XWEDAWEND BUYİNÊ
Leyla ILHAN
Jin yan kû jiyan, di diroka mirovahiyê de hertim jina ku
xediyê keda herî mezin kû bedelên herî mezin daye hemû
êşên jiyanê kişandî û mirovahî afiradî bê guman jinê
weku ji wateya peyvê jî tê jin yanî jiyan lê yakû ji
hemû xweşikatiyên jiyanê hatî bê par hiştin ji jine,
jina kû xwediyê afirandina jiyanê naha di asta herî
jêrde hatiye hiştin û di hindek rewşanda heta weke mirov
ji nayê dîtin...

|
|
DI
JIYANA KEÇ Û JINÊN KURD DE TÊGIHA ESTETÎKÊ
Estetîk Weke Têgeh Tê Çi Wateyê?
ESTETÎK: TÊ WATEYA XWEŞİKKİRİNA JİYANÊ
Rêber Apo

ESTETÎK
TEORİYA
XWEŞİKBÛNÊ YE. ETÎK TEORİYA EXLAQÊ YE..
Femînîzm:
Serîrakirina Mêtingeha Herî Kevin
Têgîna
femînîzmê bi Kurdiya xwe tê maneya ‘tevgera
jinîtiyê’. Ji lewra bi temamî rengê pirsgirêka
jinê nade û dijberê wê jî weke mêrîtiyê were
tesewirkirin wê hê bêtir meseleyê sêr û stewr
bike. Mîna ku bi tenê maneyeke weke ‘jina
bindest a mêrê serwer’ nîşan dide. Lê rastiya
jinê hê berfirehtir e. Ji cinsiyetê wêdetir
şaxên wê yên berfireh ên ekonomîk, civakî û
siyasî hene...
Heta
jin û ciwanekî Kurd hebe, tu bi ser nakevî’
Dîcle Xabûr
Careke din dijminê gelê Kurd hemû hovîtiya xwe
dimeşine; lê mixabin îro dîsa cîhan li hemberî
vê hovîtiyê bêdeng e. Ji bo her kesî mafê jiyanê
heye. Heta ji bo her zindiyekî li ser rûyê erdê
jî. Mînak, li hin deverên cîhanê dema ku yek
nebaşiyekê li sewalekî dike yên li derdor bertek
nîşan didin, di asta navneteweyî de jî ji bo
parastina wan destûr hatine standin...
Şîdeta
li ser jinê bingeha xwe ji çi digire?
Dîcle Dag
Komkujiyên ku di civakê de li ser
jinan tê kirin, ji bo ku bi awayekê baş bê zanîn,
pewist e sedemên van komkujiyan bê fêm kirin. Ev
komkujî di demboriyê de piştî ku jin ji cewherê
xwe yê rast hatî dûrxistin û her tişt li gorî
pergala dewletê hatî karanîn de derketin pêş û
niha bi tundîtir tên pêk anîn...
WATEYA
30 HEZIRANE TEKBIRINA CANDADESTDREJIYE YE
Sal 1996 bû. Ez di nava têkoşînê
de, di sê saliya xwe de bûm. Em li qada
Zagrosê, li ser erkên xwe yên demê, di nava
hizirandinên çalakbûnê de bûn. Zerzan ji bo min
û gelek hevalên din qadek ji qadên nû bû. Ez
bi hest û xeyalên xwe yê azadiyê ve di nava
kelecanek pir mezin de difikirîm...
PAJK
ji bo pêvajoya nû amade ye
Endama Meclîsa Partiya Azadiya
Jinên Kurdistanê (PAJK) Ferîde Alkan got;
"Rakirina
şert û mercên esareta li ser Rêber Apo ji bo
gelên me û jinan tê wateya azadiyê. Ji ber wê jî
me têkoşîna xwe ya sala 2011 daye rakirina şert
û mercên dîlgirtinê yên li ser Rêber Apo”. Alkan
ragihand ku ew bi biryar in ku li her qadê ji bo
vê yekê têkoşînê xurt bikin...
Jiyana
ku li Jiyana Azad Digeriya
Peyman Şirnex
Xezala çiyayên Zagrosan,zaroka ji
diyarê pêxemberan,keça ku di dergûşa xwedawenda
xwe ya dayîk de hatî hejandin û mêjandin.
Perperîka ku ji bo ronahiya Rojê bibîne, li
hember mirinê direqisiya. Rêwiya azadiyê ya ku
ji diyarê pêxemberan kete nava karwanên bêsînor
û ber bi diyarên ku Roj lê hil tê ve meşiya...
Jineolojî
(Zanista Jinê)
Yekem car avabûna zîhniyeta
civaka cinsiyetparêz li dijî jinê hatiye
destpêkirin. Desthilatdarî di destpêkê de li
dijî jinê hatiye pêşxistin. Pîştî wê jî li dijî
xwezayê, civakê û beşên din hatiye berdewamkirin...
Adar
û Nîsan, Du Xwîşkên Xweşik û Delal
Reyhan Îke
Em du hevalbûn, bibûn du parêzer,
lê ne hewceyiya Adarê, ne jî ya Nîsanê bi
parêzvaniya me nebû.
Di rojek biharê de em du heval derketibûn ger û
geştê. Meha Adarê bû û li çiya belekiyên berfê,
li deştê jî keskiya giya, weke du cîhan û
demsalên cuda disekinîn...
Ji
Dil Heya Fram: Di Sînema Da Jin
Gulistan Şivan Xelîl
Jin û sînema… Dema ku em vê mijarê
binîrxînin û bidin gotin, ji aliyê tevgera
azadiya gelê Kurd ve gelek nirxên ku mirov
behsa bikin, gelek hêjayî gotin û anîna rojava
çapemeniya gelê Kurd heye...

Jİ
ROJEK EM BİKİN “365” ROJ,
ROJA JİNÊ
Em di destpêka çaxekî nûjen da jîyan dikin di wê çaxê de
lêgerîna jinê li azadîyê û nasnama xwe dinav rûpelên
hezar salî de li bedena xwe, xweşikbûna xwe, di nawa
idolojîya rizgarîyê de jinê digere...
Her
8’ê Adarê dibe vesîleya çembera azadiya jinê
Zelal Edesa
Jin
her sal 8’ê Adarê bi dilşahiya biharê û bi coşa azadiyê
di qadan de pîroz dikin. Çalakiyên ku tên lidarxistin di
warê dewlemêndiya giyan û raman de, nîşan didin ku çawa
cîhanek cuda biderfet e...
DI
SED Û YEKEMÎN SALVEGERA 8 Ê ADARÊ DE
JIN Û AZADÎ
Di
serî de divê em jin van çend pirsan ji xwe bikin! Em li
ku dera jiyanêne? Em beriya 5000 hezar salî çibûn, îro
çine û kîn e? Nirxê me di rastiya civaka îro de çiye?
Çima hemû şêwazên bê rûmetiyê ji bo jinê rewa têne dîtin?...
Jineolojî;
Zanista Jinê
Beşa-II-
Melsa Edesa
Di ronîkirina pirsgirêka jinê de dibin xwedî roleke
girîng. Lê ji têkoşîneke ku ji pergalê hatî qezenckirin
û ji perspektîfa herdemîkirina vê pir dûr in. Perspektîfa
ku jêdera xwe ji têkoşînê digire ya rêxistin û
rêxistingeriyê pir lawaz û di asteke paşde ye...
Pirsgirêka
jinê çandekî destavêtinê ya pênc hezar salî ye
Beşa -V-
Ji Parêznameyên Rêberê Gelê Kurd
Heya
ku statuya bi pergala hîyerarşîk despêkiriye û
jin xistine nava wê neyê dahûrandin, ne dewlet
ne jî avaniyên civaka çîndar a ku xwe dispêriyê
dikarin bêne ravekirin. Ji ber vê sedemê, nekare
ji şaşîtiyên herî bingehîn jî rizgarbibin. Koka
têgehên; Şextî, Mîrtî, Siltantî, desthilatî û
dewletê, ji Erebî derketî ye...
Întîhar-xwekuştin-
kêliya wendakirina wateya jiyanêye
Beşê II.
Besê Şîmal
Qanûnên
dewletên Kurdistan dagir kirine bi xwe
cudakariyê li hemberî jinê rewa dikin.Bi
navê mafê bav, mafê mêr, şiddeta zilam a li ser
jinê destek dikin. Hiqûqa dewletê saziya hiqûqê
ya zilame...
Êrişa
Li Ser Bedena Jinê, Êrişa Li Mejiyê Civakê Ye
Reyhan ÎKE
Pergala
desthilatdar bi gelek amûran di serî de lênêrin
û qalibên hizirandinê diafirîne. Li gor
berjewendî û pêdiviyên pergala xwe çand û
şêweyên jiyanê heldiberîne...
Jin
û Siyaset
Dema
ku mirov li siyaseta îro li ser gelan tê
meşandin mirov nikare nav lê bike siyaset ji
berk û dema mirov vedigere rastiyê milê pergala
zilam ya kû 5 hezar sal domdike ,lê belê ew
siyaseta di civaka xwezayîde di hat meşandin di
bin Rêbertiya Jinê de pêk hatiye...
Mijara
Jin Yek Ji Bûyera Ku Herî Zêde Bûye Girêka Kor e
Rêber APO
Sedema
ku ez li ser pirsgirêka jin de diçim, ji pirsgirêka
rûmeta şexsî wêdetire. Yekser dijberê pêwîstiyên erzan
ên –cinsî-zayendîtiyê ye. Ji min re hevdîtina
zayendan-cinsan- ne li ser ajoya zayendîtiya lawirî –heywanî-
dirûne...
Civakek
Zayendperest A Mezin Hatiye
Avakirin Beşa-I-
Çorstiya
rastîn di vêderê de ye ku, gava yekalî
destavêtina jinê ya zilam mîna lehengiyekê tê
dîtin û zilam ji vêya heta dawî kêf û şanazî
dike, jin bi her cûre xedariyan; ji kuştinê,
dana ber...
Çîroka
dayikeke kurd a serhildêr:
Dayika
Hemşê
Hemşê
Aydemîr, bêyî kes ji rewşa wê agahdar bibe bi
kul û derdên xwe ji nav me bar kir. Dayîka ku li
hemberî pêkanînên zalim ên dewletê yên wekî;
şewitandina gundan û parçekirina cenazeyên
gerîla tu caran bêdeng nema, wekî daxwaza dawî
dîtina Ocalan ji xwe re kiribû armanc...
Di
dîroka cihûyan de xaxema jin ya yekem kurd e!
SERDAR EROGLU
Di nava civaka Cihûyan de mirov pir kêmê cara li
rastî xaxemên jin tê. Lê belê ji beriya 300
salan jinekê xaxemtî kirî heye. Vêca ev jineke
kurd e û ji Barzanê ye: Asenath Barzanî...
Ax
û Jin
Pelşîn Koçer
Jin
destê xwe da axê. Ji axê cêrên mezin çêkir. Ax
simbilên genim da û bi vê yekê destê xwe da jinê.
Jin, di cêran de parast berhemên yekem ê ked û
hezkirina xwe...
Jin
û Siyaset
Hediye KAÇAN
Dema ku mirov dibêje jin pêwîste em vegerin
dîroka jinê ya despêkê. Dîroka jinê di heman
demê de despêka dîroka mirovahiyê ye.Jin bi hêza
xwa ya hizirinê, keda xwe afirandinê kariye
jiyana îro ku em tê de ne bi milyonan pêşiya
niha bide afırandin...
DENGÊ
KU ME Jİ PÊŞEROJÊ TÎNÊ
DENİZ
DERYA
Hemû
dengên ku ji paşeroja me digihije îro gelo
bermayên dîroka me ne?. An jî ew deng e ku hemû
dîroka me tê de veşartîn e. Em bi lorîkên
dayikên xwe bi vê yekê hisiyan ku di dîroka me
de dengên ji kuraniya dilê axa me ne digihije me...
8’ê
Adarê
ÇINAR
Dema 8’ê Adar’ê tê gotin çi tê bîra
mirovan?Bê guman di roja 8’ê Adar’ê de ev tê
bîra me roja ku jin daxaza maf,azadî û aramiya
xwe dike ye.Dîsa roja ku jin dibêje ez jî li ser
rûyê vê cîhanê heme û tû kes û hêz nikarin min
tine bihesibîne... |
|
|