|
|
Beşa-II
Ji
Nirxandinên Rêberê Gelê Kurd
Derwêş û Gerîla
Divê ev çarenûs
bihata guhertin. Min got, ji ber ku ewqas xwîna
pakrewanan heye. Li derdora min mirov yek bi yek
xwe dişewitînin. 1500 siwarî û gerîlayên me yên
ku bi dilêrî şer dikin... Min got, xwedayo ev
yek bi serê min de jî tê. Dema ku Quran tê
xwendin çawa tê guhdarî kirin, vaye min jî wisa
ev deng guhdar kir. Min got, îman ev e. Di vir
de kirûyên hunerî yên mezin hene. Bûyer ewqas bi
hev ve girêdayî ne ku tenê yên ku hene dikarin
vê yekê fêm bikin. Welatparêziyeke mezin heye.
Ev, dilêriya gerîla, ya îroyîn e. Derwêşê Evdî
gerîlayekî mezin e. Edûlê jî...
Jixwe gelek
hevalên me yên jin xwe dişewitînin. Di bingeha
vê de ya Edûlê evîneke mezin e. Dibêje, “filan
paşe min dixwaze, lê ez tenê ji Derwêşê Evdî hez
dikim. Ger ev jî nebe, ez a gora tarî me.” Ev
rêgezên hezkirinên Kurdan in. Egîdiya mezin e.
Derwêşê Evdî ne radestê Tirkan û ne jî Ereban
dibe. Ev welatparêzî ye, serxwebûniya mezine.
Him evîna xwe dinase û him jî dijminê xwe.
Li ser vê yekê
min ji hunermendê me Diyar re got, “heke hûn bi
şerê mezin re nebin, a ku hûn dikin sextekarî
ye!” Min jê re mînaka evîna mezin a Derwêşê Evdî
nîşan da. Tu kes ne wekî Edûlê, ne jî weke
Derwêşê Evdî dikare bibe xwediyê evîneke mezin.
Şerên wan jî mezin in. Vaye, destana Kurd, vaye
evîna Kurd. Ma em ê çima van ji bîr bikin? Evîna
Edûlê evîneke mezin e. Tu hunermend nikare wekî
ku Edûlê Derwêşê Evdî pênase dike, pênase bike.
Ez nikarim ji wan kesên ku nikarin vê pênaseyê
bi îro re girê bidin re bibêjim hunermend. Ez ên
heyî înkar nakim, lê ez nikarim Edûlê jî înkar
bikim. Ger Edûlê bê înkarkirin, mezinahî û evîn
pêk nayê. Ev gotinên mezin in. Giyana Kurdan e.
Tu van ji bîr bikî û ji xwe re bibêjî ez
hunermend im, hozan im, ez ê ji te şerm bikim,
nikarim te bipejirînim. Gotin, newa û bûyer
ewqas di nav hev de ne ku, ez hizir nakim di tu
gelên din de peydabin. Evîna Kurd hetanî ku xwe
neşewitîne nikare bi ser bixîne.
Bermal,
Rojbîn û Binefş
Vaye, di
pêvajoyên dawî de sê keçên me xwe kirin bombe.
Yek Bermal, yek Rojbîn û yek jî Binefş bû. Ev
keç keçên evînê ne. Bi hezaran ciwanên Kurdan
xwe wisa şewitandin. Çima wisa dibe? Yek; evîna
Kurd ji qurmê xwe ve, ji nû ve şîn dibe. Ya
duyemîn jî ev hemû bi navê min pêk tên. Niha ezê
çi bikim? Divê ez bi serbixim ku carek din Edûlê
û Derwêş, Mem û Zîn xwe wisa neşewitînin. Hemû
destanên Kurd bi evînê dest pê dikin.
Berxwedêriyeke mezin û piştre jî bêçareyî. Vaye,
destan wisa diafirin. Di van destanan de yekitî
tune ye, şerê Kurdan bi serkeftinî nayê
birêvebirin. Xiyanet heye û bêşensiya herî mezin
jî dijmin hêzdar e. Ya ku em dixwazin di vê
sehayê de bidin pêşxistin, esas gelaleya
romaneke şoreşgerî ye. Em dikarin bibêjin ji
pêvajoya qetandina korgirêka ku di civaka Kurd
de hatiye çêkirin û pêvajoya ber bi rizgariya nû
ve bi romanê hunandin ango bi romanê anîna ziman
e.
Roman û Çawa Jiyîn
Bersiva em ji
‘Çawa Bijîn’ re bidin di wateyekê de dibe roman.
Em raveya şoreşê ya bîrdozî, polîtîk û leşkerî û
dîsa stratejî û taktîkê bi pêş dixin. Her wiha
pêşketin çêdibin û diçin. Lê di heman demê de
ger ku em pirsa “dê jiyana şoreşger çawa be’’
nebersivînin, wê demê em ê şoreşa xwe, ji
pêşketina giyanî ya girîng û ji teşeyê libatê
pêmen bikin û eşkere ye ku ev nabe saxlemiyek.
Lewma ji bo milîtaneke şoreşger pirsa ‘Çawa
Bijîn’ sotîner e. Jixwe têkoşîna rizgariya
neteweya ku di bin serokatiya partî ya me de pêş
ketiye, xwe li hemû civakê alandiye, tenê ne ji
bo milîtan, ji bo hemû takekesan şêwazeke jiyana
şoreşger, ka çawa pêwîste bê peşxistin, bi qasî
nan û avê bi mîsogerî aniye halê pêdiviyekê.
Di nava civaka
me de paşdemayînên mezintirîn û xirabûnên libatî
hene. Dema têkiliya vê bi mêtîngerî, dagirkerî û
dîsabermayên çerxa navîn ve werin kolîn û
dahûrandin, dê bê dîtin ku ka çiqas têkilî û
jiyanên werin hilweşandin û li hemberî wê bertek
bêraberkirin û dîsa di şûna wan de ji têkilî û
teşeyên jiyana nû ku bê afirandin, ewqas pêdivî
pê heye. Vaye roman, hindek jî di navbera vê
duseriyê de hewldanê diderbirîne. Têkilî û
teşeyê jiyana ku pêwîste bê derbaskirin, têkilî
û teşeyê jiyana pêwîste bê parastin lêkolîn û
lêpirsîn dike, didahûrîne û ji nû ve ava dike.
Ev yek ger ku teknîka hunerê baş bê karanîn, di
wê rêjeyê de, wê ji şoreşê re tevkariya herî
baş bide berpêşkirin. Tebî dema ku têkoşîna me
ya şoreşger dibe mijara gotinê, rasteqînên
dîrokî yên şoreşê, teşegirtina civaka ku xwe li
ser radigire, bi taybetî li ba pêvajoya dîrokî
ya nêzîk rasteqîna ku îroyîn dijî û aliyên
pêşketinên dibêtî ku pêgirênirxandina asteke
nêzîkê zanistiyê bê kirin û ji romanê zemînekî
wisa bê berpêşkirin, em dikarin bêjin ku
pêdiviya romanê divê pala xwe bide ser binyada
rasteqîna sosyalîst.
Roman tevkarê
şoreşan e
Roman, hewl dide
ku pêşketinê di asta hunerî de pêş bixe. Ev hem
berhemeke pêşketina şoreşî ye, hem jî ji bo
pêşketina şoreşgerî teşeyekê dide. Her çendî ku
bi helbest, muzîk û wêneyan şoreş pêk nayên jî,
ji bo pêşxistina herî cewherî ku dê roman jê re
tevkariyekê berpêş bike bêguman e. Gelaleyê kêm
zêde rengdayîna vê ya naverokê jî ji xwe re
kiriye armanc. Di bingeh de tîpên hîmî mijara
gotinê ne, lê heke ku em gelek tîpan bidin
axaftin dê kelûmel bêtir dewlemend bibin. Lewma
bi neqandin yanî bi gihandina sentezekê roman
dikare pêk bê. Em li hember kîjan jiyanê bertek
nîşan didin û ka em bêriya kîjan jiyanê dikin,
tê lêpirsîn. Roman di nava van têgînên hîmî de
pêş dikeve. Di aliyê din de bi lez pêşneketin û
nehatina halê milîtaneke şoreşger, ka çi
diderbirîne? Ev lêpirsîn ji bo pêşxistina şoreşê
bi her awayî daxwaziya tevkariyê tê kirin.
|
