|
 Xweseriya
Demokratîk tê wateya Herema Otonom ku bi gotinek
din, tê wateya Herema Ser-Bi-Xwe. Felsefa
sîstema rêvebirina Xweseriya Demokratîk xwe
dispêre fîlozof û nivîskarê navdar ê Elman
Immanuel Kant. Xweserî ji du bêjeyan pêk tê:
“xwe” û “serî”.
Ev dibe mirovek be, dibe
taxek be, dibe gundek be, dibe navçeyek be, dibe
bajarek be û dibe jî herêmek be, ev xwedî erk û
hêzêne û biryarên “xwe” bi “serê” xwe didin.
Bêyî ku mekanîzmayek ji
derve dest biavêje sîstema navxwe ya rêvebirinê,
ev herem, ev bajar, ev navçe, ev gund, ev tax
yanjî ev kes bi serê xwe biryarên xwe dide û
dixe jiyan ê.
Ji aliyekî ve min diparast
ku hîna îlankirina Xweseriya Demokratîk zû û bê
pêş-amadekarî bû. Ji ber ku sîstemek herî
pêşketî û zahmet, mirov hewl bide di nava gelekî
ku hemû dîroka xwe di bindestî yê de derbas
kiriye depêk bîne, bê gûman gelek ked û xebat
jêre dixwaze.
Ji aliyê din ve jî,
îlankirina Xweseriya Demokratîk di vê demê de ji
bo berdewamiya hebûna gelekî wekî man û nemanê
girîng bû. Yanî êdî ne Dewleta Tirk dikare wisa
li ber xwe bide û berdewam bike û ne jî Gelê
Kurd êdî ew taqeta wî ya ku xwe bi hemû rengên
xwe yên çandî biparêze nemaye. Ji bo wê jî, dema
mirov hinekê li rastiyên heyî, yên li Kurdistanê
temaşe dike, mirov dikare bi hêsanî bibîne ku ev
îlankirina Xweseriya Demokratîk di dema xwe de
bû, ne zû, lê dibe teww dereng bû jî.
Niha em werin ser mijara di
pêkanîna vê sîstemê de rola ciwan û xwendevanan.
Ez wek ciwanekî xwendekar dixwazim li gor bîr û
boçûnên xwe berî her tiştî balê bikşînim ser erk
û peywirên ciwan û xwendekaran.
Di her sîstemên
desthilatdariyê de herdem mekanîzmayek du-alî
heye, bi gotinek din “Dualîzmtiya” Sîsteman. Di
nava hmû sîsteman de pêşîn hêzek motorîk ango
çalak û hêzek rêvebir heye. Di modêla Xweseriya
Demokratîk de, hêza diyarker hêza bingehîn, hêza
motorîk û çalak e. Hêza bingehîn hêza rêvebir ji
binî ve hildibijêre û bi erk dike, ku li ser
navê gundekê, bajarekê yanjî heremekê wek wekîl
pêşniyaran bike û biryaran bigre.
Di vê dema ku xweserî
hatiye îlankirin de mirov dikare bêje, ku ewê
pêwîstiya civakê û vê modêlê bi mirovên
têgihiştî û zana hebe, ku ewê di gelek baskan de
cîhê xwe bigrin û wê zanebûna xwe li gora têgeha
xizmeta civakê, têxin jiyanê.
Niha rewşa siyasî li ber
çava ye, ji aliyekî ve êrîşên leşkerî her ku
diçe zêdetir dibin, dewlet bahsa tîmên taybet
dike, ku ewê mirovên îtirafçî û endamên JÎTEMê
di nav de cîhê xwe bigrin, ji aliyê din ve jî
bangên sazî û kesayetên navdar û akademîsyen yên
ji bo hikumetê û KCK’ê ji bo îlankirina
agirbestê. Ji xwe Rêberê Gelê Kurd Birêz Öcalan
di hevdîtinên xwe de bi rengekî bang li KCK
kiribû, ku vê carê jî agirbestekê îlan bike,
heta piştî referandûmê bê ewê nêzîktiya dewlet û
hikumetê çawa be.
Li gor van bang û pêşniyara
Rêberê Gelê Kurd, KCK’ê jî heta piştî
Referandûmê agirbesta yekalî îlan kir, ku ji
aliyên her beşên civakê ve, bi awayekî erênî
hate pêşwazîkirin.
Herî dawî Notên Rêberê Gelê
Kurd yên hevdîtinê, bal di kişîne ser girîngiya
van mehan. Ev meh dikare qedera du gelan diyar
bike; dikare him bibe bingeh ji bo aştiyek
mayînde jî û dikare bibe bingeh ji bo şerekî di
navbera civakan de jî. Êdî heta piştî
Referandûmê heger hikumetê û dewleta Tirk gavên
berbiçav avêt, hingê dikare rê li ber agirbestek
bê dawî jî vebe û li ber aştiyê jî. Dijbera wê
jî, ku heger di tasfiyekirinê de rayedarên
hikumetê bi israr bin, wê ev “Fersenda Dawî” jî
bê bersiv bimîne.
Medya Tirk pişta xwe daye
herema ku kurd lê dijîn û berê xwe daye devê
Serokwezîr û Serokên Muhalefetê, ku her roj mîna
ku hemû pirsgrêk û cîhana tirkiyê li dora
Referandûmê dizîvire...Rastiya heyî jî ewe, ku
hinek boyax-moyaxê dixwazin li destûra bingehîn
bidin û vî nanê beriya bîst salan bi gel bidin
xwarin.
Bersiva herî mezin û di cîh
de, ji bo Referadûmê û kesên ne wek xwe, ewê ew
be ku mirov xebatên Xweseriya Demokratîk bi
leztir bimeşîne û xurtir bike.
Bi vî rengî, agirbesta ku
hatiye îlankirin jî, ewê wisa bigehe armanca xwe.
Siyamed Sipan Uğurlu
|
