Ji bo vînek azad û xweseriya demokiratîk cangorên nemir û Rêber Apo, di 37’ saliyan xwe de bi gelê Kurd û bi Rojhelata Navîn re çi da karkirin? Nemazen di sala 2010’ an de encamê xwe çi bûn?

Weke tê zanîn ku bi pêşengiya Cangorên şoreşê û rêhevalên Rêber APO, ve û dîsa bi têkoşîna tevgera azad û gelê Kurd ve pelên dîroka reş yek bi yek hatin vekirin; û hatin nirxandin. Nemazen jî Rêber Apo,bi şoreşa hişmendî û bitêkoşînek wîjdanî ve, pergala hişê û dilên desthilatadara ser û binê hevkir.  Dirok bi hewldenake û têkoşînek pir germ ve ji nûve hat şîrovekirin û ji bo pêşeroja mirovatiyê hate deşîfrekirin. Ji bo mirovayiyê û ji bo jiyaneke rast ,derewên 5000’ salan hatin eşkerekirin û rastayî çi ye, hatin ronahîkirin. Bi hişmendiyek mirovane ve dîrokê li ser koka wê, rast da rûniştandin.  Ji çanda dayîka xwedawend û heya çanda şaristaniyê zelaliyek bi çavkaniyên çanda xwedewendî  ve, hîmên  gelek girîng ên jiyana nû û jiyanek hevbeş  da avakirin. Ji bo jiyanek azad û wekhev bi hişmendiyek gelek dewlemend ve rêya jiyana nû danasîn. Bi pênaseyeyên dîrokî ve vîna ku ji jinan û ji gelana hatibû girtin, ji nûve ji bo ku vîna xwe avakin hêza cevherê mirovan bi wan dahesandin. Rêber Apo, bi vînek azad ve kî çi ye û divê çi bike,nasnama azadiyê da destê her kesê. Her kesê hanî astek ku xwedî li xwe derkeve. Çavê xwe ji zilm û zorê re negere. Li hember her neheqiyek ku karibe serî  rake û ji nûker û desthelatên xwînmijan re bêje hûn kîne, ku hûn vê zilmê heqê xwe dibînin.

                Belê Rêberê gelê Kurd, Rêber Apo, gelê kurd ji kûraya dîrokê ji nûve sitrand û derxist da pêş cavin mirovên cîhanê. Gele,ê Kurd,weke ku tê zanîn ku gelek ji çanda Aryenî yê herê esas û kevna re. Xwedyê çanda newlotîk û çanda dayikên xwedewendin. Xwedî dîrokek biçand û bizimanin. Gelek ji gelên herê azad tu carî serî li hember desthilata  netewandiye, her dem ji bo azadiya xwe, weke vê serdemê têkoşiya ye. Lê mixabin  bi pişveçûna şaristaniyê ve dîroka jin û  gelên azad tê ser û binkirin. Edî her tişt bi pergala zilama dest pê dibe.

Dema ji hêla desthilatan ve pêşengiya  jinên azad û civakên azad tê desteserkirin,pergala zilma dîrokê ji nûve digrin dest. Weke jiyana mirovan û mirin jî wan afrandiye, xwe dikin xwedayê erd û ezmanan.  Rastiyek ku bi derewa hatiye hûnandin tînin ziman,  buhuşt û doje jî wan afrandiye. Têgeha buhuşt û doje di dema civaka newlotîk de peyda nabe,Ji ber ku di civaka xwezayî de serdestî û bin destî tuneye. Bi hatina civaka şaristanî re ev têgeh tên çêkirin. Ev têgeh jî, herê zêde li ser gelên feqîr dan pêkanîn. Ji bo ku rastayiyên wan neyên dîtin.  Ev hişmendî heta roja îro jî xwe didomîne. Hişmendiya desthilata hêjî di yê xwe de bi êsrar bin jî lê êdî ji bo gelê Kurd tu qîmeta xwe nemaye. Ji ber ku gelê kurd xwedî felsefeyek nû ya Rêber Apo ye.

                Bi têkoşîna dîroka Rêber Apo  re lêgera jiyanek azad xwe da pêş her mirovek xwedî lêger. Ev bû sedem ku her mirovek xwedî biesil û xwedî bi şeref li cevherê xwe geriya. Kurdên ku ji hêla dewletin derende ve hatibûn bişavtin, disa zivirîn ser kokên xwe. Lê hêjî dewletên derende di  dixwazin xwe de didomînin.

Di vê serdemê de xwîna kurdan ji bo dewletin dernede, gelek pere dike. Ji bo berjewendiyên xwe, her dewletek  hewl dide ku Kurdên xwe perwerdekin û li gor hişmendiya xwe teşe bêdê. Kurdên AKP’ê mînaka herê baldar û sosret e.Bi nasnama AKP’ê ve  Kurdên bê vîn, Kurdên bê şeref rêxistinkirin û li hember cêvaka azadîxwaz bikaranîn. Dibin navê ol,abor, û hrw. Ji bo dawa azadiya xwe li wan nekin, serî her firbazê siyasî didin. Jo bo ked û nirxên gelê Kurd di çavên cîhanê de bidin reşkirin çi ji destê wan tê, heta roja îro xistine jiyanê.

Ama her çiqas her dewletek kurdek li gora xwe jî dabe avakirn, lê ya girîng ev ku êdî her kes xwe baş dinase. Kî çi dixwaze bike, ji hev û du hatine bijartin.Yê xwe dinasin, xwedî ziman û çandek birûmet xwe diparêzin û nabin lîstokên zihnîyeta dewletê. Lê mixabin rastayek civaka me ya hêjar jî heye, hêjî yê di koledariyên de digevizin û xwe nasnakin jî henin.  Weke lawêrên Çav pirçî fêrî pariyên destê beg û efendiyên dewleta derende bûne; nikarin xwe ji vê çanda kolebûnê rêzgar bikên. Bi bixwarinê xwe  didin terbiyekirin, dijmun jî êdî ji vî Kurdê xwe yê bê vîn, bê hêvî bûye.

Bi serhildana û keda mirovên azda, Rêber Apo û ya cangorên şoreşê ve, ev yek ji bo kurdê azad negenaze ku di warê daringî (madi)de bên xapandin. Daringî û manewiyeta wan a herê giranbuha, ziman, çand,erdnîgarî,nasname û rûmeta wan buxwe ye

 Gelê Kurd bi jiyan û felsafa Rêbertiya xwe ve girêdayî ne. Di pêvajoya çareseriya demokiratiîk de ji hêla Rêber Apo ve, pêngav li dû pêngava hat destpêkirin. Ji bo ku di nava gelan de pêşî li dijmunantiya sedan sala bigre, biberpirsyariyek dîrokî ve dinva hewldanek bê sînor de ye.Rêber APO, ji bo çareseriya navbera gela bi hezaran sayîfa pirtûk nivîsand. Ji bo zengara mejyê serên desthêlata bide paqişkirin, têkoşînke bê hepa da revekirin. Ji bo jiyanek wek hev û azad ku gel bi hev re di nava aramiyek de bijîn, pirojeyên jiyana azad û demokiratîk hatin şandin. Ji bo mirov bibe miriv bi hemû hêza hêzir û hestin xwe, dahûrînên dîrokî diyariyê hemû gelan û mirovayiyê kir. Ji  bo çareseriya hemû pirsgirêkên cêvakê; jin,zarok, kal, ciwan u giştî xwezayê hêzrên çêker ravekir. Lê mixabin wa diyare ku hêjî têra dil û mejiyên pergala zilamtiyê  nekiriye. Nexweşiya pergala mirovên xwedî dewlet,nexweşiyek weha ku zû bi zû ji dermanan bibandor nabin, nexweşya (şîzeforînîke) ji bo vê jî, ji têgihîştinê pir ditirsin, dema têgihîştin nebe, çareserî jî neçare dibe. Gotinek pêşiyan heye, tê gotin: ‘’kurmê şîrî heya pîrî’’ ev nexweşyek pir xetere. Ev tê vê watê çewa rabûrdûya xwe de çewa fir bûye, wê heya bim re jî bi heman rêbazî bidomîn e. Dîsa tê gotin ku ‘’ firbûn ji harbûnê xetertir e’’.Wa diya re ku AKP’ê bi van rêbazên xwe yên kevin ve, wê rê li ber kuştina gelek ciwanên civakên hêjar bide vekirin. Ji berê de weke çandek dewletî bê şer nikarin jiyan bikin.

Li heber hemû zor û zilma dewletên dînezor, di başyê de bi êsrarbûn, bê guman karê her mirovên ji rêzê nîn e. Di bin hemû berpisyariyên dîrokî yên giran de Rêber APO’ di çareseriya demokiratîk de israr dike. bi pêşengiya Rêber APO, ve pêşveçûnê ku derketiye holê serkeftina gelê Kurd û ya gelên  Rojhelata  Navîn e. Azadiya gelê Kurd azadiya Rojhelat Navîne, gelê Kurd pêşengê hemû gelên bindest, ê Rojhelata Navîne. Ji ber ku di Rojhelata Navîn de gelê Kurd weha xwedî li rûmeta xwe derdikeve,  ji bo nasnam Rojhelata Navîn şanazî, serbilindayî û azadiyî buxwe ye.

 Di pêşengiye şoreşa gelê Kurd de di vî sî û heft salî de, ji bo ku jiyanek azad û vînek serbixwe, gelek  berdêl hatin danyîn. Bê guman ev berdêl ne vala bû, di roja me de asta zanabûna ku gelê me buxwe gihîştandiyê gelek bi wate ye. Gelek êdî zanek wê çewa jiyank e, ji bo çi dijî  baş dizan e. Gelek bi yek dilek, bi yek dengek di daxwazên xweyê jiyanê de ewqas ji dil be, êdî ew gele dizane ku wê xwe ji êrîşan çewa biparêz e.Em ji delek rehet û bibawer dikarin bibêjin, gelê Kurd gelek xwedî ehleaq û polîtîke.

                Rêber Apo,  û cangorên vê tevgerê, xwedî daxwaz û armancek civakek azad ,helaq û bolîtîk bûn. Di vê pêvajoyê de pir bihêsanî mirov kare bibêje ku Rêber Apor, gihîşt vê armanca xwe. Gelek bi vînek azad her roj li kolan û li sayiyan, li dewletê dawa mafê xwe yê jiyanê dike. Ev gele ewqas bi felesefa Rêbertiya xwe bibîr û bawer ku heta negihêje armanca xwe dev ji vê doza xwe bernad e. Ev tenê biserê xwe rûmeta hemû mirovayê ye.

                Ji dîrokê heya pêşeroja me,ji gelê me re pêwîstbû bi dilek azad da pêş gelê Kurd. Rêber Apo, ya pêwîstbû da gelê Kurd, da jina Kurd û da ciwanê Kurd. Ji bîra mirinê deranî û da ser rûyê cîhanê. Ji nava hemû rûpelê dîrokên reş û yên binalet da rizgarkirin û berê vî gelî da ser rêya rast ya heqîqetê. Tenê yek têştek ma ye ku gelê Kurd a rast pêk bîne.

Di sed sala 21’an de şoreşa hişmedî ya Rêberê gelê Kurd, wê di sala du hezar û dehan de ji bo gelê Rojhelata Navîn mizgîniya şoreşa civakî  diyarî kiriye. Ji bo nasnama jina azada, li hember çanda dewletparîzî bi şorşa civakî re wê edalet ciyê xwe bibîn e.Ji bo mafên gerdûnî di xwezaya xwe de pêş bikeve, pêwîstî bi têkoşînek hê kûrtir heye. Şoreş netewek demokiratîk, rê li ber şoreşa azadiya jinê vekiriye.       

 Em xwedî vê bîr û baweriyêne ku sala du hezar û yazdan, wê bibe sala, têkoşina li heber çanda destdirêjayê.

 Ji sala du hehazar û dehan ve diyar ku wê sala 2011’ an, bibe azadiya ziman û çanda dayêkê. Ji bo azadiya çand û zimanê dayikê di her bajarên Kurdîstanê de bi pêşengtiya dayikan ve wê gavên dîrokî ve bi al,reng û dengê jinana ve wê bê xemland in.

Sala pêş me ya du hezar û yazdan,wê bibe sala dayîkên Kurd û jina Kurd. Dem dema serfirazî û azadiya jin û gela ne, dem dema serhildan û edaleta gerdûnî ya jinê ye.

                                                              29.12. 2010.

                                                              Nûjiyan Amed