|
Hîroşimayên
Kurdan jî hene!
 Sedeya
20’ê bi herikîna xwînê derbas bû. Her kes digot
ez ê bibim desthilatê cîhanê. Ji ber wê jî bi
milyonan mirov bûn qûrbanê bengiya
destilatdariyê. Japoyan jî alîgirek ê Cenga
Cîhanê ya II. bû. DYE dawiya cengê ango sala
1945’ê bombe avêt bajarên Japonya Hîroşima û
Negazakî. Nêzî 140 kes jiyana xwe ji dest dan.
Bi vî awayî bombeya atomê cara yekemîn li ser
gelê Japon hat bikaranîn. Lê ew ên bombeya atom
li ser japonan ceribandine, vê carê çekên
kimyewî, bi destê rejîma Baas li ser kurdan dan
ceribandin.
9 û 10’ê Tebaxê
65. salvegera komkujiya Hîroşima û Negazakî bû.
DYE ya ku komkujiyê bi serê gelê Japon anî, jibo
bîranîna komkujiyê nûnerê xwe yê taybet dişîne
Hîroşima û Negazakî. Her wiha sekreterê giştî yê
NY Ban Kî Moon jî di 9’ê Tebaxê de li Hîroşimayê
bû û got: “Divê cîhan hemû ji bo ji holê
rakirina çekên nûkleer di nava hevkariyê de be”.
Japonya dixwaze DYE lêborîna xwe ji Japonyayê
bixwaze.
CÛDAHIYA GELÊ
JAPON Û KURDAN
Lê Japonya di
dema komkujiyê de aliyek girîng ê şer bû. Bi vî
awayî navê gelê japon “bi komkujiyên Hîroşima û
Negazakî” li rûpelên dîrokê hat nivîsandin. Di
sedeya 20’ê de çarenûsa gelê japon û kurdan hema
bêje heman bû. Lê dîsa jî cêwaziyek pir mezin
hebû. Japonya aliyek xurt ê Cenga Cîhanê ya II.
bû. Her wiha welatek dagirker bû. Bi deh hezaran
gelê Japon, bû qûrbanê vê bengiya desthilatdarî
û dagirkeriya Japonyayê. Di vî warî de welatê
kurdan di bin dagirkeriyê de bû. Kurdan ji
destpêka dîrokê heta niha welatê kesekî dagir
nekiriye.
DEWLETA TIRK
BI KOMKUJIYA DÊRSIMÊ GEF LI KURDAN XWAR
Kurd jî di
sedeya 20’ê de bi dehan komkujiyan re rû bi rû
man. Bi deh hezaran kurd hatin kuştin. Hîn kesek
nizane gorên wana jî li kî derêne. Komkujiya
Dêrsimê ya di dema serhildana Seyîd Riza de, bi
deh hezaran Kurd hatin windakirin, hîn niha jî
kes tam nizane çi bi serê Kurdan de hatiye. Heta
niha jî dema kesek li Tirkiye behsa vê komkujiyê
bike dikeve ber lêpirsînan û têne girtin. Heta
niha jî rayedarên dewletê, nûnerên partiyên
siyasî, siyasetmedar û heta bi dehan dîrokzanên
Tirk behsa vê komkujiyê nekiriye û rastiya ev
komkujî di kûrahiya dîrokê de maye. Vê dawiyê jî,
zihniyeta dewletê bi devê parlementerê CHP ya
bêhna komkujî û xwînê ji nefesa wê tê, bi
komkujiya Dêrsimê, bidarvekirina Seyîd Riza û
Şêx Seîd gef li Kurdan xwar.
Kurdan ne tenê
li Dêrsimê, li Agirî, Amed û Başûrê Kurdistanê
jî bi komkujiyan re rû bi rû ma. Kurd piştî her
serhildanek biçûk bi komkujiyan re rû bi rû
diman.
MIROV NIKARE
HÎROŞIMA Û HELEPÇEYÊ JI HEV CÛDA BIKE
Mirov nikare
ciyawazî bixe navbeyna Hîroşima û Helepçeyê.
Trajediya di wêneyên Helepçeyê de heta niha jî
li tu deverên cîhanê nehatiye dîtîn. Di dema
bombe dibarînin ser Helepçeyê, di wêneyek de
bavek xwe diavêje ser zarokekî. Ev wêne her tim
nûneriya rûreşiya mirovahiyê dike û wê bike.
Heta niha jî birîna Helepçeyê germ e û xwîn jê
tê.
KESEK NIZANE
ÇI BI SERÊ 20 HEZAR KURDÊN FEYLÎ HAT
Her wiha, dîsa
li Başûrê Kurdistanê bi deh hezaran kurd bûn
qûrbanê Enfalê. Bi deh hezaran Kurdên Feylî
hatin binaxkirin. 30 sal ji beriya niha
dertixubkirin û kuştina Kurdên Feylî dest pê kir.
Ji sala 1980’ê heta 1990 tu kes nizane çi bi
sere 20 hezar Kurdên Feylî hatiye û heya niha
çarenûsa wan nediyar e. Li Iraqê piştî sala
2003’ê her çendî gelek komegor hatine dîtin,
heta niha tu kes nizane çi bi serê 20 hezar
Kurdên Feylî hat. Hinek dîrokzanên Kurd dibêjin
rejîma Baas ji berî ku çekên kîmyawî li ser
Helepçeyê bi kar bîne, li ser kurdên Feylî bi
kar aniye û bi vî awayî wana ji holê rakiriye.
Heta niha tu kesê gorên wan jî nedîtiye.
ÇEKÊN LI SER
KURDAN BI KAR ANÎN YÊ KÊ BÛN?
Heta niha kesek
nizane çend hezar Kurd di komkujiyên li Başûrê
Kurdistanê de hatiye kuştin. Mirov dikare bêje
ji 200 hezaran zêdetir e. Her wiha hîn tu kes,
parêzvanên mafê mirovan, rêxistinên navnetewî
behsa komkujiya kurdan nekiriye. Çekên ku rejîma
Baas li ser Kurdan bi kar aniye, bi xwe yên
welatên rojava bû.
Ev komkujî û
qirkirinên fîzîkî yên di sedeya 20’ê de bi serê
kurdan de hatîn, heta xwe gihand destpêka sedeya
21’ê. Bi deh hezaran kurd li Bakûrê Kurdistanê
bûn qûrbanê faîlên kiryarên wan nediyar. Dema
Kurd bi komkujiyên fîzîkî neqediyan, dest avêtin
qirkirinên siyasî û çandî.
Lê kesek heta
niha behsa komkujî û qirkirinên kurdan nekiriye.
Heta niha tu nûnerên NY nehatiye serdana Helepçe
û Dêrsimê. SILÊMANÎ - ANF
|
