|
Di şertên penabertiyê
de jiyîn û mezinbûn bê gûman herî zêde li ser
ciwanan bandorek mezin ê psikolojîk çêdike.
Mirov di temenê ciwantiyê de hewce dibîne ku di
gelek aliyan de bibe xwedî zanîn. Di cîhanê de
îro her kesê ku dixwaze bigihêje zanînê û fer
bibe, bialikariya amûrên teknîkê di demek kurt
de digihêje hemû cûre zanînê û fêr dibe. Lê ji
bo vê zanînê hundirîn bike û derxe zanebûnê,
pêwîstî bi tecrubeyan heye. Ji ber vê yekê ji bo
mirov bibe xwedî tecrûbe û zanînek berfirek jî
pêwîstî bi civakbûn, rêxistin û rêxistinbûnê
heye. Ji ber vê yekê îro li wargeha penaberan a
Mexmûrê ji bo ciwan xwe birêxistin bikin
Komaleya Ciwanên Mexmûrê hatiye ava kirin.
Ciwanên Mexmûrê cara yekemîn di sala 1995’an de
li wargeha Etruşê xwe birêxistin dikin û saziya
xwe dadimezrînin. Bi demê re ev sazî kar û
xebatên xwe rêxistin dike, rêveberiya xwe
hildibijêre û di navbera rêvebiriyê de jî kar û
xebatên xwe dabeş dike. Saziya ciwanan di xebata
xwe ya 15 salan de gelek kar û xebatên cûr be
cûr da meşandin. Endam û rêveberiya komaleyê kar
û xebatên niha li Komelaya Ciwanên Mexmûrê têne
meşandin û asta xebatên ciwan gihiştiyê ji
rojnameya me re vegotin;
‘Ji bo xebatek berhemdar, me xebatên ciwanan
dabeş kiriye’
Endamê rêveberiya Saziya Komalên Ciwanên Mexmûrê
Dilşad Wan li ser kar û xebatên saziyê û
rêxistina rêveberiya saziyê diyar kir ku wan
xebatên xwe dabeş kirine û got: “Yek ji
prensîbên herî bingehîn ê komaleya me û exlaq
xebat û karê ciwanan, bi demê re guherîne
rêveberiyê ye. Ji ber vê yeke di hûndirê 15
salan de saziya me gelek rêvebir gûheriye. Di
konferansa Komalên Ciwanên Mexmûrê ya dawî de
rêvebiriyek nû yê ji 49 kesan pêktê, hate
hilbijartin. Ji bo hemû beşên xebatan û ji her
qadê ciwan di nava vê rêvebiriyê de cih digre.
Her ciwan di nav saziya me de dikare xwe bi
awayek azad îfade bike. Me kar û xebatên
rêveberiya komaleya ciwanan hem ji bo saziya me
karîbe xwe xurttir rêxistin bike û kar bike, hem
jî ji bo em bikarîbin bigihêjin, zêdetirîn
ciwanan dabeş kiriye. Di vê çarçeveyê de
rêveberiya me xwe li ser deh (10) beşan rêxistin
kiriye.”
‘Xebatên perwerdê bi disîplîn tê meşandin’
 Dilşad
Wan destnîşan kir ku yek ji karê wan ê herî
girîng jî perwerdekirina ciwanan e û axaftina
xwe wiha berdewam kir; “Di şertên penabertiyê de
derfetên ciwanan ê di hemû aliyan de bikaribe
xwe perwerde bike, nîn e. Ji ber vê yekê yek ji
karê komaleya me perwerdekirina ciwanan e. Heta
astekê gelek ciwan di dibistanê de dixwînin, lê
gelek ciwanên me naçin dibistanê. Ji bilî vê ji
bo ciwan bibin xwedî vînek azad, xwe nasbikin û
bi awayek çalak tekoşîna azadiyê bidin meşandin,
di jiyana mirovan de perwerde xwedî cihek girîng
e. Lewra ji bo ciwan di nava civakê de bibin
xwedî zanînekê û bi vîna azad pêşengiya civakê
de bikin xebatên me yên perwerdê bi awayek
bidîsîplîn têne meşandin.”
‘Pêwîste xwedî li keda xwe derkevin’
Der barê xwedî derketina ciwanan a saziya
ciwanan de Dilşad Wan anî ziman ku gelek ciwan
hene piştî temenekî û şûn ve xwedî li komaleya
ciwanan dernakevin û ev yek jî dibe sedem ku
ciwanên xwedî ezmûn, tecrûbeyên xwe bi ciwanên
din re parve neke û wiha pêde çû; “Li Mexmûrê
gelek ciwan hene ku di demên cuda û di astên
cuda de kar û xebata komeleya ciwanan daye
meşandin. Her wiha ev ciwan di asta rêxistinî û
zanînê de bûye xwedî ezmûnek girîng. Lê ev
ciwanên me ezmûn û zanebûnên xwe bi xebatkarên
nû yên saziyê re parve nakin. Bêguman ev yek jî
dihêle ku xwedî derketina li saziyê, lawaz bibe.
Divê her ciwanên ku di komaleya ciwanan de ked
daye, xwedî li keda xwe derkeve, zanîn û
tecrûbeyên xwe bi ciwanên di saziyê de nû erk
digrin re parve bikin.”
‘Pêwîstî bi karekî biîstikrar heye’
 Endamê
Komaleya Ciwanên Mexmûrê Îsmaîl Sanri der barê
kar û barên rêveberiya komaleya ciwanan de diyar
kir ku ji bo xebatek xurt rêxistinbûnek xurt
pêwîst e û axaftina xwe wiha domand; “Ger xebat
û rêxistinek xurt bê meşandin wê karekî xurt
derkeve holê. Ji bo karekî xurt jî pêwîstî
biîstikrarê heye. Li gor min sedema hin
pirsgirêkên ku ciwan û saziya ciwanan dijîn, bi
awayek xurt nerêxistinkirina xebatan a
rêveberiya saziyê ciwanan e.”
‘Bê derfetî li pêşiya xebatê asteng e’
Sanri diyar kir ku pirsgirêkên di hin karan de
derdikevin holê çavkaniya xwe ji bêderfetiyan
digre û wiha pêde çû; “Di saziya ciwanan de
potansiyela mirov bikaribe gelek kar û xebatan
bide meşandin heye, lê ji ber bêderfetiyan em
nikarin karekî xurt bimeşînin. Ev yek jî bi xwe
re pirsgirêkên cûda derdixe holê. Ger derfetên
saziyê hebûya, ez bibawerim ku wê ji bo
pêşxistina asta rêxistinkirin û zanînê kar û
barên zêdetir bihataya meşandin.”
Hêza manewî
 Yek
ji ciwanên keç Bêrîvan Bîlen jî weke endameke
Komaleya Ciwanên Mexmûrê diyar kir ku li gorî
dema borî derfetên saziya ciwanan hîn zêdetir e
û anî ziman ku ciwanan vê demê di aliyê manewî
de hin lewaziyan dijîn û axaftina xwe wiha
berdewam kir; “Saziya me dema ku nû hatibû
avakirin tu derfetê wê tinebû, lê di aliyê
manewî de xwedî hêzêkî pir xurt bû. Ji ber vê
yekê di her aliyî de kar û xebateke baş dihat
meşandin. Bi demê re ji ber di mirovan de
kêmbûna hêza manewî, di kar û xebatên komaleya
ciwanan de jî û di rêxistinkirin û yekîtiya
ciwanên Mexmûr de jî lawazî û qelsiyek mezin,
hate jiyîn. Ji ber vê yekê heta di ciwanên
Mexmûrê de hêza manewî bipêşnekeve, xebatên
saziyê û rêxistinbûn û yekîtiya ciwanan pêş
nakeve.”
‘Têkîliyek xurt bingeha serkeftinek xurt e’
Bîlen di axaftina xwe de balê dikişîne ser
têkiliya saziya ciwanan a bi saziyên din ê
wargehê re û wiha dibêje; “Di bingeha xebatek
xurt û serkeftî de têkiliyên xurt heye. Ji bo
saziya ciwanan di wargehê de bikaribe xwe xurt
rêxistin bike û hebûna xwe bi ciwanan û civaka
Mexmûrê bide hîskirin, pêwîst e, têkîliya xwe bi
saziyên din ê wargehê re xurt bike.”
Endama komaleya ciwanan
Berîvan Bîlen di dawiya axaftina xwe de diyar
kir ku pêwîst e, hemû endamên saziya ciwanan ên
kevn xwedî li saziya xwe derkevin, di kar û barê
saziyê de û di rêxistinkirina ciwanan de
tecrûbeyên xwe bi ciwanên nû re parve bikin.
MEXMÛR ANF/
|
