* * *   Hûn Bi Xêr Hatine malpera Gaziyên Kurdistan ( YGK )    * * *

 

 

 

 


                                         
Tirsa Ji Îna Sivîl 
 

 

 Gelê kurd berxwedana demokratîk bi rêbazên dewlemend didomîne. Herî dawî diyarkirin ku dê li pişt meleyên Fetullahvan û AKP'î nimêj nekin. Li pey melayên welatparêz ên kurd nimêja Înê kirin. Nerazîbûna herî tund a li hember vê yekê ji hikûmeta AKP'ê û Serokatiya Karê Diyanetê hat. Yên ku her daxwaz û berxwedana gelê kurd mîna cûdakarî nîşan didin, vê carê jî ji nimêja kurdan a li pey meyalên xwe jî cûdakar binav kirin.

Sedema nerazîbûna di vê astê de, ku AKP nîşan dide ji ber ji destê wê derxistina çeka wê ya herî mezin a şerê taybet e. AKP xwedî îdiaya; "Herî zêde ez dikarim kurdan bixapînim, herî baş ez dikarim Tevgera Azadiya Kurd tasfiye bikim".

Diyar dikir ku vê yekê jî dê bi îstîsmarkirina hestên olî yên kurdan dê karibe pêk bîne. Ji ber vê yekê bi piştgiriya leşker û burokrasiya sivîl wekî hikûmet hate destek kirin. Lê kengî li konên çareseriya demokratîk nimêja înê hate kirin, Tayyip Erdogan mîna zarokekî ku lîstoka wî jê hatibe standin da ber qîran. Ji ber ku AKP'iyekî ku nikaribe kurdan bixapîne tê wateya ku ketiye xeteriyê. 

Bê bandor hiştina îstîsmara olê ku wekî amûreke şerê psîkolojîk li hemberî kurdan tê bikaranîn, tê wateya ji holê rabûna hîmê dawî yê ku mêtîngeriya dewleta tirk li Kurdistanê xwe dispêriyê. Vê yekê ne tenê AKP tevahiya dewletê xiste di nava tirsê de. Ji ber ku ne tenê AKP, artêşê jî ol li dijî kurdan bi kar dianî. Yek ji karê destpêkê yê darbekarên 12'ê Îlonê ew bû ku li mizgeftên Kurdistanê li dijî Tevgera Azadiya Kurd xutbeyan bidin xwendin. Tê zanîn ji helîkopteran belavokên Serokatiya Karê Diyanetê dihatin avêtin. Wezîfeya herî girîng a Serokatiya Diyanetê di her demê de pêşîlêgirtina daxwazên neteweyî yên kurdan bû. Bi navê biratiya olî wezîfeya bincilkirina xespkirina mafên kurdan dimeşand.

Rolekî girîng dane Diyanetê

Di projeya AKP'ê ya ji aliyê Konseya Ewlekariya Neteweyî (MGK) ve hate erêkirin û tê xwestin bi rêbazên psîkolojîk, civakî, aborî û çandî Tevgera Azadiya Kurd tasfiye bike de roleke girîng dane Diyanetê. Li gorî vê projeyê melayên ji aliyê Diyanetê ve hatine wezîfedarkirin dê weazên ku kurdan dixapînin li mizgeftan bidin. Dê propogandaya ku hikûmeta AKP'ê di çareseriya pirsgirêka kurd de gavên girîng avêtine bikin. Her wiha dê Tevgera Azadiya Kurd bi weazên van meleyên AKP'î û Fetullahî reş bikin, xirab nîşan bidin. Mîna tê zanîn dema berxwedana gerîlayan dest pê kir gelek melayan di weazên xwe de gerîlayên ku şehîd diketin mîna ermenî yên ne sunetkirî nîşan didan. Ji ber ku vê derewê cihê xwe negirt dest bi reşkirinên nû dikin. Gelê kurd bi nimêja înê ya li pey melayên welatparêz polîtîkaya AKP'ê ya ji MGK'ê re pêşkêş kir û pê dixwazin olê îstîsmar bikin jî protesto dike.

Ya rast ne tenê kurd divê tirk û gelên din ên misilman jî divê li dijî bikaranîna AKP'ê ya olê di şerê qirêj ê li hemberî kurdan de nerazîbûnê nîşan bidin. Nirxên herî bingehîn ên olê maf, dad, wekhevî û wijdan e. Nayê qebûlkirin ku ji bo bêmafî, bêdadî, cudakarî û bêwijdaniyê wek amûr bê bikaranîn. Ji ber vê yekê jî AKP û Feltullahvan dij îslam in. Yên ku xirabiya herî mezin li cewherê pîroz ên olê dikin ev in. Mijara anîna Konseya Ewlekariya Neteweyî (MGK) ya dê çawa mele bên bikaranîn mînaka vê yekê ya herî berbiçav e.

Kî dikare ji kurdan bixwaze ku li pey van melayên bi van wezîfeyan  şandine herêmê nimêj bikin? Ji ber ku ev mele mizgeft û nimêjê dixwazin ji kirêtiyê re bikin amûr. Kurd bi nimêja Îna Sivîl diwxazin vê yekê asteng bikin. Diparêzin ku mizgeft wek cihê pîroz bimînin. Dixwazin rê lê bigirin ku têgînên mîna maf, dad, wekhevî û wijdan bi weazên dewletê neyên girêjkirin û pêşiya wê bigirin. Bi vê yekê re jî ji bikaranîna baweriya xwe re dibêjin 'bes e'.  Ev helwest heya dawiyê rast û di cih de ye. Yên li dijî vê derdikevin yên dibêjin, "Bila dewlet bikaranîna olê bidomîne" ne.

Bi Înên Sivîl ne tenê li dijî polhitîkaya asîmîlasyonê û zextê ya dewleta tirk derdikevin; her wiha dixwazin pîr û pakiya baweriya xwe jî biparêzin. 

Di xutbeyên li mizgeftan têne dayin de qala pirsgirêkên Amed an Wanê nayê kirin. Ev xutbe li navenda Diyanetê ya ku dewlet budçeya wê pêşwazî dike tên amade kirin. Mela jî weazên xwe bi rengekî azad nikarin bidin. Gel naxwaze xutbeyên li navendekê tên amadekirin û pirsgirêkên civaka kurd nayînîn ziman guhdarî bike.

Pirsgirêkên kurdan nabînin

Xutbeyên ku Diyanet amade dike pirsgirêkê misilmanên li aliyekî din ên cîhanê an pirsgirêkên tirkan tînin ziman, lê belê pirsgirêkên kurdan ji nedîtî ve tên. Mîna 80 salên dawî polîtîkayên mêtînger û asîmîlasyonê yên dewleta tirk meşrû dikin. Gelê kurd ne li dijî mizgeft û meleyan e, li dijî bikaranîna mizgeft û meleyan a mîna amûreke şerê psîkolojîk e. Kurd naxwazin xutbe bi tirkî bên xwendin. Dixwazin xutbe û weaz bi kurdî bên dayin û pirsgirêkên berbiçav ên civaka kurd bînin ziman.

Kurd bi Înên Sivîl senteza Tirk-Îslam red dikin, birayita rastî ya olî û çanda umetê diparêzin. Li dijî bikaranîna ol a ji bo rakirina cudabûnan derdikevin. Li ser bingehê çareseriya demokratîk a pirsgirêka kurd re Komara Tirkiyeyê ya bibe welatê gelan diparêzin.