Tenduristî û azad tevgerîn ji bo çareseriyê jêneger in

Cemîl BAYIK

Rêberê Gelê Kurd got ku ew ne ew kes e ku bê mijûlkirin û îdarekirin û vekişiya. Dubare û pirbare got ku ew ê nehêle kut e kes bi rûmeta gelê Kurd bilîze. Ligel vê diyar kir ku ger derfetên ji bo tenduristî, ewlehî û tevgerîna azad bên pêkanîn dê pirsgirêk di nava heftiyekê de bê çareserkirin. Rêberê Gelê Kurd destnîşankir ku heke dil û nêta dewletê ji bo çareseriyê hebe dê van şert û mercan pir bi hêsanî jî dikare pêk bîne.

Rêberê Gelê Kurd bi dehan caran ji bo ku bi karibe di çareseriyê de rol û rista xwe baş bi cih bîne, xwest ku pêşiya wî bê vekirin. Got ku jê tê xwestin ku di nava hewzele bê av de avjêniyê bike lê ev ne mimkûn e.

Li Îmraliyê televîzyon tune, bir êk û pêk rojname jî nadinê; yan jî pir dereng didinê û piştî ku li serad, bêjin û moxilê dixin didinê. Ji ber van sedeman jî Rêberê Gelê Kurd  der barê bê ka kes û kûs çi difikirin û polîtîkayên wan çi ne, ewqasî kui hewce ye nikare bibe xwedî agahî. Gelo mirov dikare bi vî rengî nêzîkî şexsiyetekî, bibe? 

Heke televîzyon nadinê, rojname jî piştî ku tên sansurkirin didinê, bes radyoyek FM ku tenê îstasyona dewletê di weşîne didinê, mirov di nav van de dikare nêteke baş bibîne? Di destpêkê de vê pirsê divê ku mirov ji serokwezîrê ku behsa nêta baş dike bike.

Tu yê rabî ambargoyên bi vî rengî deynî ser şexsiyetekî ku di çareseriyê de rol û rista wî nayê nîqaşkiririn jî, têkiliyên wî yên bi derve re jî bi hevdîtinên bi parêzerên wî re ku best saeteke netemam e jî bi sînor bikî û tu yê rabî behsa çareserkirinê bikî! Tu kesekî ku ji vê yekê bawer bike jî tu nikarî peyda bikî. Bê şik û guman dayîna televîzyon, radyo, rojname û pirtûkan nayê wê wateyê ku dewleta Tirk ji bo çareseriyê biryar daye û niyêteke baş nîşan dide. Encax rewşa îro jî diyar dike ku tu nêt û hewldanên wan ên ji bo çareseriyê tune û zîhniyeteke wan ê wisa jî tune.

Rêberê Gelê Kurd bi dehan caran bi bîr xist ku di nava şert û mercên wisa de nikare rêbertiya pratîkî bike. Got ku heke ji bom in derfet neyên amadekirin gelo ez dikarim çi bikim. Ji bo rist û rola xwe baş bi cih bîne ji ber ku derfetên tenduristî, ewlehî û tevgerîna azad nehatine pêkanîn jî got ku vedikişe.

Her çiqas ji bo çaerseriyê raya giştî, gelê Kurd û rêxistina xwe amade kiribe jî, AKP ber bi çareseriyê ve çawa ku gav navêje, ket nava pozîsyon û nêzîkatiyeke wisa ku xwest her kes bila li gorî polîtîkayên wê, li gorî dilê wê tevbigere. Heta AKP xwest li ser Îmraliyê jî polîtîkayên tasfiye û mijûlkirinên ku di esasa xwe de tu eleqeyên wan bi çareseriyê re  tune ferz bike.  Dema ku dît van polîtîkayên wê nayê qebûlkirin, behsa stratejiya xwe ya nû kir; berê xwe da polîtîkayên tasfiyeyê yê bi rê û rêbazên tundûtûj. AKP dema ku dît bi rê û rêbazên ku wan re digot ‘hêza nerm’ nikare Tevgera Azadiya Gelê Kurd tasfiye bike, vêca polîtîkayên tasfiyeyê yên bi ‘hêzên tundûtûj’, yanî operasyonên leşkerî û polîsan xist dewrê. Di esasê xwe de vê biryarê li dû refarandûma par hatibû standin. Lê piştî hilbijartinên 12’ê hezîranê xistin merîyetê. Dê piştî hilbijartinan an ew ê polîtîkayên xwe bidaya qebûlkirin an jî ew ê bi hêzên tundûtûj berê xwe bidaya polîtîyayên pelçiqandin, tepeserkirin û zorê. Xisûsa ku serokwezir digot; ‘ji nêta baş fêm nakin me stratejiya xwe ya li hemberî wan guherand’ di esasê xwe de ev bixwe ye.

Qesta wî ya ji nêta baş ew e ku tiştên ku dibêje û ferz dike bên qebûlkirin e. Fetullahî û AKP’î îro rabûne dibêjin; ‘em ê bi rê û rêbazên leşkerî çareser bikin’  Duh artêş nikaribû wisa çareser bike, niha dibêjin ew ê bi tîmên taybet hel bikin! Duh di nava artêşê de kesên petiyayî û kurmî ku nikaribûn li hemberî ‘terorê’ têbikoşin hebûne, ji ber van sedeman tasfiye negihîştiye armanca xwe û encam bi dest nexistiye! Nêrîn û nêzîkatiya AKP’î û Fethullahiyan a li hemberî vê pirsgirêkê niha wisa ye. Ev nêzîkatî û jargona ku bi kar tînîn jî jargon û vegotinên generalên ku teqawid bûne jî paşdetir e.

AKP û Fethullahî bi vê zîhniyetê hincetên şerê ku dê pêş bixin amade dikin û jê re zemîn çêdikin. Li gorî wan bes bi rê û rêbazên leşkerî dikarin çareser bikin, lê artêşa berê nikare vê çareser bike. Mantalîteya ku berdewamkirina pirsgirêka Kurd û netasfiyekirina Tevgera Azaiya gelê Kurd bi baş bi cih neanîna rê û rêbazên leşkerî ku şîrove dike, di esasê xwe de ew zîhniyet e ku di şer de israr dike. Ger ku mirov pirsgirêka Kurd wekî pirsgirêka gelekî ya ji bo azadiyê û hebûnê nebîne noqteya ku morov bigihîjê jî ji wê zîhniyetê cudatir nîn e. Pirsgirêk hê jî wekî pirsgirêkeke ‘terorê’ tê dîtin. Dema ku wisa bê dîtin, jixwe dê rê û rêbazên leşkerî jî bikevin dewrê.

Nêrîna li pirsgirêkê ya wekî ‘teror’ û cihêwaziyê û bi vî awayê lansekirina pirsgirêkê bi awayekî zanebûn tê kirin. Ji ber van sedeman Xweseriya Demokratîk wekî ciyêwazî dibînin. Xweparastina li hemberî hereketa tasfiyeyê jî wekî terorîzm bin av dikin. AKP êdî bûye wekî dewlet. AKP wekî xwediyê nû yê dewletê teşeyên nû yên polîtîkaya îmha û înkarê  dixe meriyetê û pêş dixe.

Li Kurdistanê ji sedî 60-70’yê gelê Kurd kul i hemberî dengê xwe dan BDP’ê jî, hê jî AKP dibêje ez wekî partiya yekemîn ji hilbijartinan derketime û bi vî awayê rastiyê berovajî dikin, ev tev ji berk u tu polîtîkayeke wan a çareseriyê tuneye, ye. Bi van hewldanên xwe dibêjin ku daxwazên we nayên kirin lê hûn ê werin ser gotina me û tiştên ku em li we ferz dikin hûnê qebûl bikin. Bi polîtîkayên şerê taybet û asîmîlasyona bi sedan salan e tê meşandin di nava hin Kurdan de jî xwe îmkar pêk hatiye ku ew Kurd di hilbijartinan de dengê xwe dane AKP’ê wan ji bo neo-înkariyê ji xwe re dikin hincet. Bes vê nêzîkatiyê bi serê xwe jî aşkera dike ku nêta wan a çareseriyê tune ye. Jixwe sedama van nêzîkatiyan e kut ê gotin pirsgirêka Kurd êdî nemaye.

 Xweseriya Demokratîk bi zanebûn tê şolîkirin. Bi vî rengî dixwazin vîna gelê Kurdistanê ya siyaseta demokratîk asteng bikin. Dixwazin serdestiya xwe ya faşîst a ser gelê Kurd berdewam bikin. Dixwazin daxwaza Xweseriya Demokratik wekî ku rêxistin derebeyiyê dixwaze bidin xuyakirin. Bi vî rengî îspat dikin ku ji helwesta xwe serdestiya siyasetê û qirkirina çand, civak û siyasetê venagerin.

Xweseriya Demokratîk projeya demokratikbûnê ye. Ev model, dê hemû paşverûtiyê ji holê rake. Bê guman ger ku vîna gelê Kurd a demokratîk û rêxistinkirina gelê Kurd neye qebûlkirin, gelê Kurd ji bo van daxwazên xwe têxe meriyetê dê têbikoşe û ev mafê gelê Kurd ê herî demokratîk e. Jixwe KCD’ê Xweseriya Demokratîk îlan kir û gelê Kurd jî dest bi xebatên sazkirina wê kir. 

Îlankirina Xweseriya Demokratîk gavek dereng mayî ye. Bêguman di vê pêvajoya ku sazkirina makeqanûna nû di rojevê de ye, mudaxaleyek siyasî ya di cih de ye. Êdi di avakirina makeqanûna nû de dê Xweseriya Demokratîk mohra xwe lê bide. Makeqanûnek Demokratîk û Tirkiyeyek Demokratîk bê guman ancax li ser bingehê Xweseriya Demokratîk pêş bikeve.

AKP û CHP’ê li gorî xwe pêvajoya makeqanûneke nû dane destpêkirin. Bi vî rengî dixwaze têkoşîna gelê Kurd a demokratîk ku bi salan e li Tirkiyeyê dimeşîne vala û pûç derxe. Divê Xweseriya Demokratîk û têkoşîna azadiya gelê Kurd, ji bo gelê Tirkiyeyê wekî hamleya demokrasiyê bê dîtin. Her wiha divê wekî mudaxaleya avakirina makeqanûna demokratîk bê dîtin.

Kesên dibêjin ev bê dem e, kesên ku polîtîkayên AKP’ê baş fan nekirine. Piştî dem di navre derbas bibe dê nû bizanibin ku ev tê çi wateyê. Ger ku dewleta Tirk û kelemşorên AKP’ê çaresriyê dixwazin divê ji bo başkirina şert û mercên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û tenduristiya wî têkevin nava hewldanan. Her wiha divê rê li pêşiya Rêberê Gelê Kurd Ocalan vekin ku karibe rola xwe ya çareseriya demokratîk bilîze. Di nava van şertan de bendewariya ji Îmraliyê ne samîmiyetî ye û niyêta xerab e.