|
Metelokeke dirokî pir Kevin ya Mezopotamya
heye dibêjê: (Dewleta Kralê zalim wê bikevê Û
bela her
tim wê bişopine kude here, encama zilma
wî).Ev Metelok di roja me ya niha de li ser
rewşa Rojhilata Navîn tê pêkanîn.
Gel û civaka RojhilataNavîn pir keyfxweş nebu bi
serxwebûna welatê xwe bin destê Împaratoriya
Osmanî pişti şerê cihana 1. Û dagirkeriya
Îngîliz û Fransa piştî şerê cihana 2. Got: li
hember sûpriza sistemên
Totyolitar,
Despot ji cinsê xwe .Heger li ser van
sîsteman bermahîyên Kevin mina
kebilet,
Feodalîzim û paşverûya dîn wê demê em ê bibînin
dewleta nîjadperest hertiş desteser dike.Wek
sazî û hemû xêr û bêrên welat .Tişta balkêş
xwediyên dewleta nijatperest gelek guhertin û
veguhertin çêkirin gihiş radeya cûmhiriyeta
pênca mina Fransa, lê em dibînîn ev sîstemên
Rojhilata Navîn li ser kusur û şunketina xwe
dem û çağ ti guhertin û pêşketinê nakin.Mina
ku ew kesê beruvajî pêla avê avjeniyê
dike.Pêwistbû hemû dewletên RojhilataNavîn
ders û îbreta tercube ji Mısır û Tnusê derxin
û hema biketibana nav kar û xebatan jibo
menfiata giştî lê belê reforûm nerîn ev yek
jî divegerê mezekirînên tang û gurura kor ya
ku ew ji pêkanina sağlem ji durxistin.
Sîstema Suriye xwe bi van gotina xapand:(Em
cûdane , em dewleteke perastinêne ev
nexweşiyên wisa ji me durin,Serokekî me ciwan
û pir cudaye….)Lê belê jibîr kirin ku ev
sîstem zedeyî 50 sale zulm,zor,xizanî û
binpêkirina hemû mafan
kiriye,
weke din
fesat û xirabûn di hemû saziyên dewletê de
belavbûye , li ser rawşa awarte ya ku
ji sa 1962”an ve berdewam dike û ji wê sale
pêva partiya Baas desthilatdarî ji dewletê
girtiye.Lê belê êşa gelê Kurd du qed zedetire
ji ber ku mafê wî yê netewî jî qedexene.
Mesela giring dewleta Suriye şaşitiyên mezîn li
hember serhildanên gel pêk anin. Serhildanên
ku heya roja me ya îro ji li Suriyê çêdibin
mina (destên dervene , komplone li ser me ,
çetêyên çekdarin,gurubên Selefine).Bi awekî
ciddî û baldarî nêzi xwestekên gel û pıskırêkên
wan nebû pêwîstbû ku berê mesele mezîn û
tevlihev bibe gerek dest bi reforuma
kiriba.Lê mixabil tam berovajî vê yekê bi çekan
ve ser gelde çûn gelek insanan qetilkirin
weki ku Dera, Himus , Lazixiyê û Banyas….hwd ev
yek hişt ku serhildan û raperîna gel seranserê
Suriye belav bibe xwestekên gel bilind
bibin.Şaştiya 2 yemîn a ku sîstema Suriyê ketiyî
nav bi hêza teybet a çaremîn û artêşa 5 mîn
êrişî bajarê Dera sembola serhildana Suriye
gerekça da nişandan ev êriş di bin gerekça ku
dewletokeke selefî (islamî radikal) neyê
ilankin. Lê ev gerekçe kesekî jê bawer nekir
û bu sedemên ku refleksên gel hîn xurtir
bibe û şermezarkirina raya giştî a cihane re
li hember vê helwestê ya dewletê gelê Suriye
seri rake xwest mesajek xurt bide Sîstemê bi
van aletên kuştinê û ragihandina derew û
xapandinan ne gel ditirsê ne jî paşde gav
naveje va îspatke di hefteya 6 mîn roja
kehrê de da nîşandan. Cara yekemîn paytext Şam
bajarê duyemîn bejdarî serhildanên ku Suriyê
tên çêkirin dibe.
Niha Suriye li ku disekine li ber ku ve diçe?
Pir zelal bû gel hêdî ne ma tê xapandin bi soza
mujilkirinê ve, ji aliyê din ve jî nema gel
bi gef , kuştinan û girtinan berovajî ve yakê
ev nezikatî û bi sîyasetên çewt wê hîn behtir
wî tehf bide bar tekoşinêve û pêkanîna şoreşê.
Em dikarin bêjin sîstem israrkirina ve rêbazê
weteya ku xwe tune dike û here kuderê jî nikare
xwe ji hesaban xilas bike.Ya rast êdî div ê
mijarê de çîye? Berî hertiştî berpiryarê
dewletê asta herî jor de axaftinên rasterast ji
gel re bike û di wê axaftina xwe de reforumên
giştî hebîn û hemen demek pir nêz de di nav
jiyanê de pêk bine.Ev encax ku Suriye xilas
bike ji felaketeke mezin di seri de jî sîstema
Suriye malbata Essed . Ev rîya rast ya
ku Suriye li ber guhertinên demokrasî û aşitiyê
ve dibe, Suriyeke demokrat û azad,riya înat
gurura ehmeqî weteya xwe hilbijartina zimanê
agir û ji hesin wê demê Suriye ihtimale li ber
felaketeke mezin ve biçê bibê qadeke
tasfiyekirina hêzên derve û yên hûndur.Wekî me
jordejî dayî
xuyakirin wê herkes zerarê bibinê , wê zarara
heri mezîn sîstem û malbata Esaad bibîne.
Heta niha tê diyarkirin hemû beşên civaka Suriye
dixwaze mafê xwe yê azadiy û demokrasiyê bi
rengên aştî û şaristaniyê. Hîn gotina xwe ya
dawiyê negotiye û şoreş hîn ilan nekiriye, ji
ber ku gelê Kurd bajarên şam û Heleban bi
hemû hêza xwe tevlî nebû ye, hêviya ku sîstem
riya hilbijartina zanist û akil bigire.Wek pirs
gelo sîstem wê ve riyê hilbijêrênê? Rojên pêş me
heta em dikarin bêjîn seetên tên wê bersiv
bidin. Bi dawi em dikarin bêjin top qada
sîstemêye dem li ber dawiyeve diçe.
FERZENDE MUNZUR |
