* * *   Hûn Bi Xêr Hatine malpera Gaziyên Kurdistan ( YGK )    * * *

 

 

 

 

                                                

Gelê kurd jî di girtîgehê de ye
Cemîl BAYIK

        
 

 

 Li Îmraliyê malbatan piştî 6 mehan cara ewil hevdîtin pêkanîn. Encax ji bilî Rêberê Gelê Kurd hevdîtina malbatan a bi girtiyên din re hate astengkirin. Ev hevdîtin bixwe jî nîşan dide ku ji bo polîtîkaya şantajê ya li Îmraliyê ser wê binixumînin pêk hatiye. Girtiyên din jî girtine hindurê pergala îşkenceyê ya li Îmraliyê.

Hin rewşenbîr û nivîskar dibêjin dema çareseriya pirsgirêka kurd hatiye. Dibêjin ne bi şer, bi muzakereyan bê çareserkirin rast e. Ev tiştên rast e, lê aşkera ye ku li gorî vê yekê tevnagerin. Çimkî yên pirsgirêkê diafirîne û yê ji bo çareseriyê divê gav biavêje dewleta tirk bixwe ye. PKK tiştê ku bike bi dehan caran kiriye, agirbest îlan kiriye. Bi pêşniyarên çareseriyê yên maqûl rê li ber kesên çareseriyê dixwazin vekiriye. Encax hikûmeta AKP’ê ev fersend tenê ji bo xwe xurt bike û hilbijartinan bi dest bixe bi kar anîn. Ligel ku ev rastî li holê ne hêj bi ser hikûmetê de neçûn, tê wateya ku ev şer dixwazin berdewam bike.

Hê jî hin nivîskar dibêjin bila PKK agirbestê îlan bike. Hasan Cemal jî yek ji van kesan e. Em dizanin ku Hasan Cemal xwedî niyeteke baş e û bawer dikin ku çareseriyê dixwaze. Lê bi niyeta baş ev tişt nabe. Aliyê kurd jî bi dehan caran weke Hasan Cemal fikiriye û agirbest îlan kiriye. Hiziriye ku agirbest dê hikûmetê bixe zoriyê û ji bo gavê biavêje bide zorê. Agirbesta sala 2006’an a cara yekem ewqas dirêj ji bo vê yekê îlan kiriye. Agirbestên piştî vê dibe ku gav bê avêtin hatin îlankirin. Encax di tu agirbestan de hikûmet ne ketiye tengasiyê û gav neavêtiye. Weke gelek nivîskar jî dibêjin di van pêvajoyan de nîqaşên bi pirsgirêka kurd re eleqedar daketine asta herî kêm.

Dîsa hin nivîskar dibêjin ji bo çareseriya pirsgirêka kurd aktorê bingehîn Abdullah Ocalan e. Encax kesên dibêjin bila agirbest çêbibe, bila çareserî pêk bê vê mijarê bi awayekî cidî naxin rojevê. Êdî her kes dizane bi nêzîkatiyeke rast nêzî Rêberê Gelê Kurd nebin ne şer disekine û ne jî çareserî pêk tê. Çimkî kesên xwedî niyeta çareseriyê ne divê destpêkê bi nêzîkatiyeke rast nêzî têkoşîna çil salî û rêberê hereketê ku pirsgirêkê ferz dike, bibin. Ji ber vê yekê kesên li Îmraliyê xwedî polîtîkaya şantaj û tehdîtê ne ku polîtîkaya wan a çareseriyê heye di serî de gelê kurd tu kes bawer nake.

Kesên çareseriya demokratîk dixwazin beriya her tiştî divê hewl bidin ku dewlet bi awayekî rast nêzî Îmraliyê bibe. Bêyî ku bi nêzîkatiyeke rast nêzî Îmraliyê bibin û Îmraliyê muxatab negirin mirov nikare behsa niyeta çareseriya pirsgirêkê bike. Bila agirbest çêbibe, gerîla derkeve derveyî sînor û dev ji çekan berde tê wateya ku erebeyê dayne pêşiya hespê. Pirsgirêk ji neçareseriyê çavkaniya xwe digire ev pirsgirêk jî mijarên ku bi çareseriyê re dê bên çareserkirine.

Bi dehan caran ji agirbestên yekalî encam nehatibe girtin niha jî xwestina agirbesta yekalî çiqasî dê adîlane be? Di demek ku li ser Rêberê Gelê Kurd polîtîkayê şantajê tê meşandin daxwaza agirbestê tê wateya ne fêmkirina rastiya kurd û pirsgirêka kurd.

Heta nêzîkatiyeke rast ji bo Îmraliyê çênebe, tu tişt ji hereketa kurd nayê hêvîkirin. Kesên çareseriya demokratîk dixwazin beriya her tiştî daxwaz bikin ku bila bi nêzîkatiyeke rast nêzî Îmraliyê bibin û ji bo Îmrali karibe rola xwe bilîze divê şert û merc bên avakirin. Gotina hesasiyeta tirkan heye, tê wateya hesasiyetên kurdan neyê dîtine. Hesasiyeta tirkan bi zimanê dayikê perwerdeyê û rêveberiya herêmî naxwaze. Ji vê yekê re hesasiyetên gel nayê gotin. Hebe hebe ev hesasiyetên şovenîst in.

Dema ku Rêberê Gelê Kurd xwe ji pêvajoyê vekişand got ku “heta şert û mercên tenduristî, ewlehî û tevgerîna azad pêk neyê tiştê ku ez bikim nemaye.” Heke tê xwestin ku pirsgirêka kurd were çareserkirin lazim e ku ev merc pêk werin. Li Afrîkaya Başûr çawa ku çareserî hat xwestin demildest Mandela serbest hat berdan. Pirsgirêka kurd ji pirsgirêka wê derê girantir û kûrtir e. Lê wê derê dema ku cihêwaziya li ser reşikan rabû, pirsgirêk jî çareser bû. Lê li Tirkiyeyê li hemberî qanûn û nîzamê her kes wekhev e, lê pirsgirêk çareser nabe. Ji ber ku tenê qebûlkirina wekheviyê ya di qanûnan de têrî nake; lazim e mafên ku ji ber netewetiyê tên jî werin qebûlkirin. Lê li Tirkiyeyê tê gotin ku cudahiyên me dewlemendiya me ne, lê li dû vê gotinê jî tê gotin ku heke em van mafan binasin dê cihêwazî pêk bê û gavên ji bo çareseriyê divê ku bên avêtin jî nayên avêtin. Pirsgirêka kurd êdî pirsgirêkek siyasî, civakî, çandî, ekonomîk, heta pirsgirêkek psîkolojîk e. Pirsgirêkek bi vî rengî jî encax bi muxatabiyeke bihêz dikare were çareserkirin. Tabî heke tê xwestin ku pirsgirêk were çareserkirin! Di pirsgirêka kurd de muxatabê herî bihêz jî her kes pê dizane Îmralî ye. Çareserkirina pirsgirêkê ya ji binî ve jî encax bi Îmralî û PKK’ê pêkan e. Rêberê Gelê Kurd di hevdîtina ku bi malbata xwe re pêk anî de got ku ger ku yê pirsgirêkê rojevî dike PKK be, dê pirsgirêk jî bi PKK û Îmraliyê re were çareserkirin. Heta ku bi awayekî erênî nêzî Îmraliyê nebin ev dibe nîşaneya ku niyeta wan ê çareseriyê jî tune ye. Ger ku rewşenbîr û akademîsyen jî çareseriyê dixwazin lazim e ku li hemberî pêkutî û tecrîda li Îmraliyê helwest nîşan bidin. Bes li hemberî pêkutiyan helwestnîşandan û dijderketin tenê jî têrî nake; divê ku azadiya Rêberê Gelê Kurd bixwazin. Ji ber ku Rêberê Gelê Kurd encax bi vî awayî dikare rol û rista xwe ya ji bo çareseriyê pêk bîne. Hevseroka Partiya Keskan a Almanyayê Cloduia Roth a ku bi wateya hilbijartin, temsîliyet û wateya ku mirov bibe rêberê gelekî baş dizane got ku “heke hilbijartî di girtîgehan de bin hilbijêr ango gel jî di girtîgehan de ye.” Ev nirxandin û tespîteke wisa ye ku tu derdor nikare vê yekê înkar bike û bêje şaş e. Ji bo Rêberê Gelê Kurd vî gelî nêzî 4 milyon îmze berhev kir û got ew îradeya min a siyasî ye. Ji temamî dengên ku parlamenterên BDP’ê girtin zêdetir mirov Îmraliyê wekî Serokatiya xwe qebûl dike. Lewre heta ku Rêberê Gelê Kurd di zindanê de be dê gelê kurd jî di zindanê de be. Heta ku Rêberê Gelê Kurd azad nebe dê gelê kurd jî azad nebe. Kes û kesên ku çareseriyê dixwazin di serî de lazim e ku rast û durist nêzî Rêberê Gelê Kurd ku bi çaresnûsa vî gelî re êdî bûye yek bibin û ji bo azadiya wî bixebitin.