‘Em serî natewînin’
Rojda Amanos

Di der barê pevajoya ku gelê kurd tê de derbas dibe nêrîn,raman û helwestên xwe şêniyên Wargeha Penaberan a Mexmûrê bi rojnama me re parve kirin.

Ev êrîşên ku li Bakûre Kurdistanê li ser çadirên çareseriyê pêşdikevin hûn çawa dinêrxinin?

Eyşe Gercî: Ew êrîşa dewleta Tirkiyê destpêkê ez şermezar dikim. Beriya her tiştî divê dijî van êrîşên hovane her çar parçeyê Kurdistanê, divê gelê kurd rabe li ser piyan. Kes bila nebêje ev êrîşa tenê li Tirkiyê pêş dikeve, hemû derên ku gelê kurd lê dijîn ev êrîş pêş dikevin. Dixwazin ev vîna kurdan bişkînin, lê gelê me berxwedide. Mirovên ku di mala xwe de rûdinin jî pêwist e bi rûmet nêzî van serhildanan bibin.  Divê gelê kurd yekbûna xwe bidin çêkirin, dema yekbûna xwe avakirin dê tu kes nikare pêşiya çalekiyên wan bigirin. Ya girîn bibin yek deng, hin kes di nava çalakiyanda be hin kes jî di mala xwe de temaşe bike nabe. Yên di mala xwe de rûdinin jî bila bizanibin ku ev çaleki ev daxwaz ev rêxistin ev êş ev werekî hemû ji bo vîna kurdan e. Hin kes bi werekî dadikevin kolanan lê hin kes jî dûr ve van çalekiyan temaşe dikin. Ew jî bila gelên derdikevin kolanan û bi yek dengî dibêjin ‘an azadî an azadî’ hêz bigirin. Dem ne dema tirsê ye. Êdi bes e ew tiştên ku dewleta tirk tîne serê zarokên me, serê dayikên me re êdî bes e. Êdî dem dema têkoşîna bê hempaye. Em bi têkoşînê tu tişt winda nakin, heke em têkoşînek bê hempa nedin dê wê demê em ê winda bikin.  Divê em xwe rêxistin bikin û li dijî vê zilma dagirkeran serî rakin. Dîsa di rojevê de hilbijartin heye, bersiva herî baş divê em di hilbijartinan de bi yek dengî bidin van neyaran. Dema bersiva me yek be dê ew jî me bitirsin û gavên xwe ji paş ve biavêjin.

Di pêvajoya agirbestê de êrîşên dewleta tirk yên hem li ser gerîla hem jî li ser gelê kurd tên meşandin hûn çawa bi nav dikin?

Mamoste Mele Şirin Çetin:Gelê Kurd her çiqasî di dirokê de hertim biratiya gelê tirk xwestibe jî, lê tu caran dewleta tirk vê biratiyê nepejirandiye. Bi taybet dewleta tirk tu caran bi çavên biratî gelê Kurd nenêriye û nedîtiye jî. Tu caran kurd di dirokê de heta niha birayên xwe nekuştine, yanê gelê dinê tunê nehesibandine. Kurd rixmê ku gelek zordarî dîtiye jî bi zordarî nêzikî gelê din nebûye. Her tim tirk kurdan kuştine û di milê din de jî dibêjin ‘Kurd birayên me ne’. Tu biratî jî di holê de nîne. Mirov çawa zordarî li ser birayê xwe dike? Ew birayê xwe dikujin, digirin, qetil dikin, tu rengên wan nasnakin, ma biratî di kuderê de ma? Divê ku gelê Kurd di vî milî de şiyarbe, ji ber ku êrîşên wan ên înkar û îmhayê hîn jî beramberê Kurdan berdewam e. Bi dîl girtina Rêberê me, heta niha nêzikatiyên dewletên tirk tenê xapandine. Armanca wan tuneye ku vê pirsgirêkê çareser bikin. Ji ber vê çendê divê em kurd hevgirtîbin û bi yek dengî hemberî êrîşên tunekirinê vîna xwe biparêzin. Her roj bi êrîşan tênê li ser me de û zarokên me dikujin, dervê kurdan dostên kurdan nînin, divê em vê jî baş bizanibin. Tirk tu agirbestê nasnakin, ji bo wan çiqas kurdan tune bikin ewqas baş e. Divê ku beramberê wan êrîşan bersivên, pewist were dayin.

Hûn êrîşên ku li ser gel tên kirin, wekî penaberek çawa dinêrxinin?

Elî Çetîn: Em van êrîşan şermezar dikin. Bi salane dewleta tirk bi hovanê li ser gelê kurd de diçe, bi hezaran kes kuştin, girtin û penaber kirin. Bi vê jî hêrsa gelê kurd, berxwedana gelê kurd hîn zêdetir bû. Wan digot, em bi êrîşên xwe çavên wan bitirsînin, lê dîtin ku ne wisa ye. Ji ber vê çendê her ku diçe hîn zêdetir bi hovane li ser kurdan ve diçin. Heta niha diviya ku ev pirsgirek bihatiba çareserkirin, lê ew her ku diçe dixwazin vê pirsgirêkê hîn kûrtir bikin û nehelin çareserî pêşbikeve. Hemû hewldanê wan li ser vê bingehê ye. Rixmê ku ewqas îşkence li gelê kurd dikin jî, qed şernakin û behsa demokrasiyê dikin. Ev derewek mezin e.  Demokrasî di kuderê Tirkiyeyê de heye, heke hebe çima em hîn penaberin, çima bi hezaran kurd di girtigehan de ye? Dema ev rastî hebe we demê demokrasî jî di wê dewletê de nîne. Derê ku demokrasî û azadî lê hebe çawa zarok, jin, ciwan bên kuştin? Çawa bên girtin? Ji bo daxwaza azadiyê mirov çawa dikare bi hezaran mirovan bikuje, bigire, îşkence lê bike û bike penaber? Kesen ku dibêjin em demokratin, Ewropa li ber çavane, mirişkek di kolanê wan de bê kuştin cîhanê hişyar dikin, lê bi sedan, bi hezaran zarokên kurd di nava kolanan de tên girtin, tên kuştin deng ji wan dernakeve. Demokrasî heke ev be wê demê mirovatî miriye. Ew meşen ku çedibin ji bo azadî û demokrasiyê ye.  Le belê dewleta tirk xwe li ber vê gotinê jî nekare bigire, ew li hemberî bi karanîna vê tegînêne jî. Milyonan mirov demokrasi û aştî dixwazin dewlet jî bi tanq, top, panzêr, çek û bombayên gazê ava şid bersiv dide gel. Bakûrê Kurdistanê gelê me ji bo azadî û aştiyê kon vedane, nav li sere, Konên Çareseriyê, lê tehemûla wan hemberî vê jî nîne. Ji bo vê bi ser konan de diçin. Gele Kurd ne li dijî olin yên bi dil olê vê girêdayîne yek jî wan gelan gelê kurd de.  Bi mislimantiya xwe cewherê îslamiyetê jî dixwazin biparêzin, kurd cewherê mirovatiyê bi baweriya xwe diparêzin. Lê ew weke ku kurd bê olin, dixwazin nîşan bidin, ev durîtiyeke mezin e. PKK ev deh salan rewşeke bê çalekiyê de disekine, rixmê vê jî bi hovana li ser gerîla û gel de diçin, şûna ku vê demê baş binêrxandana, nirxandinên em çawa şer di pêş de bibin kirin. Lê em serî natewînin.