Nivîskar Tsiatsan Dîrok: DuŞem, 31. Gûlan 2010

1 hezîranê ji bo Tirkiyeyê rojeke girîng e. Wateya ku hêzên demokrasî û azadiya kurd dane vê rojê û tercîha rejîma siyasî ya tirk kiriye girîngiya vê rojê mezintir dike. Hêzên azadiya kurd bi 1 hezîrana 2004n re, weke wê rojê wateyeke taybet lê bar kiriye.
Di warê lezdayîna rêxistinî, siyasî û têkoşînê de destpêka hemleyeke nû îfade dike, di heman demê de xala werçerxekê jî îfade dike. Tasfiyeya li ser têkoşîna demokrasî û azadiya kurd hatibû ferzkirin bi îlana 1 Hezîranê re, bi misogerî têk çû. 1 hezîranê ku ji hêzên demokrasî û azadiya kurd xala werçerxê îfade dike, ji bo dewleta tirk jî ku aştiyeke mayînde pêk bîne û ji bo pirsgirêka kurd çareseriyeke demokratîk bibîne tê wateya derfet û şansekî nû. Vê pêvajoya ku Rêber Apo nêzîkatiya wî ya bi israr şansdayîna ji bo aştiyê, heta 1 hezîrana 2010n berdewam kiriye.

Ji 1 hezîrana 2004n heta 1 hezîran a 2010n, 6 sal derbas bûn. Di vê pêvajoyê de hêzên azadiya kurd bi îlankirina pêvajoyên mîna girbest rewşa Bêçalakîbûnêû hwd hewl dan ji bo aştiyê bingehek biafirînin, dîsa bi deklerasyonên hatin weşandin nerînên xwe yên der barê rê û rêbazên pêkhatina aştiyê de jî ragihandin.

Beranberî van gavên ji bo aştiyê ji aliyê hêzên azadiya kurd ve hatin avêtin, tu nêzîkbûneke erênî ya dewletê nehate dîtin. Şert û mercên tecrîdê yên Rêber Apo tê de hatiye hiştin hêj girantir kirin, nehiştin bi mehan agahî jê bê girtin. Dîsa di pêvajoyeke wisa de Rêber Apo hate jehrdayîn û êrîşê wî kirin. Her wiha xwestin amadekirina parêznameyan asteng bikin û rexşerêya ku amade kiribû hate desteserkirin û ji raya giştî re nehat aşkera kirin. Bi guhertina cih a di 17 mijdarê de jî ew avêtin ala mirinê Li Kurdistanê operasyon nehatin rawestandin û her çû operasyon wergeriyan xwedî taybetmendiyeke herêmî û navneteweyî.

Bi beşdariya Tirkiye, Îran û Sûriyeyê hevkariya dij-kurd hate avakirin û êrîşên hevdemî û bi koordîne hatin destpêkirin. Herî dawî li Îranê bidarvekirinên giştî yên siyasî pêk hatin. Bi fermana DYAê ya dîrekt li dewletên Ewropayê li hemberî saziyên siyasî û demokratîk ên kurd, dezgeh û siyasetmedaran êrîş pêk hatin û kampanyayên têkbirinê hatin meşandin. Hat xwestin ku hêzên başûrê Kurdistanê jî beşdarî van hêzan bikin.

Êrîşên dewletê bi van jî bi sînor neman, helwesta hêzên azadiya kurd a ji bo aştiyê mîna lawazî hate dîtin û hat xwestin ku vê yekê îstîsmar bikin. Di rewşa heyî de ji bo pêkanîna aştiyeke mayînde û dîtina çareseriyake demokratîk a ji bo pirsgirêka kurd atmosfera ku hate afirandin ji aliyê dewletê ve weka dihate xwestin nehate nirxandin. Di vê encama heyî de rola hikûmeta AKP diyarker e.

Di hilbijartinên mijdar a 2002an de ku bû hikûmet û vir ve AKP pêvajo ji bo aştî û demokrasiyê negirte dest. Berovajî vê hewl da ku di nava desthilatdariya dewletê de cihê xwe misoger bike. Soz da ku bi îstîsmarkirina ol û baweriyê ew ê karibe têkoşîna azadiya kurd ji holê rake. Şerê taybet ê qirêj berfireh kir û wergerande asteke giştî. Li Kurdistanê tevkujiyeke siyasî, civakî û çandî da meşandin. Dikare bê gotin ku mîna şopdariyeke cûntaya faşîst a 12� Îlonê îmzeya xwe avête binê pêvajoyeke ku qat bi qat dema cûntayê derbas dike. Di encamê de di 8 salên ku AKP hikûmet e gelê Tirkiyeyê winda kir.

Rêber Apo û hêzên azadiya kurd hem pêvajoya piştî mijdara 2002an hem jî bi pêvajoya 1 hezîrana 2004n re tim rewş û pêşveçûn nirxandin. Israra xwe ya ji bo aştî û çareseriya demokratîk a pirsgirêka kurd tim parastin, aşkera kirin ku tiştê bikeve ser milê wan dê bi cih bînin û samîmîbûna xwe ya di vê mijarê de îspat kirin. Lê belê vê yekê bersiva xwe nedît. Tevî vê yekê jî gelek caran bang kirin. Di rewşa heyî de jî ji van bangan bêbersiv man.

Ev pêşketin tev bûn sedem ku Rêber Apo destnîşan bike ku hemû gav û hewldanên heta roja me pêk hatin bên encam man. Destnîşan kir ku heta 31 Gulanê heger bangên wî bê bersiv bimînin dê vekişe. Di notên hevdîtinê yên 26 gulanê de têkildarî mijarê helwesta xwe aşkera kir.

Ji ser 1 hezîrana 2004n re şeş sal derbas bûn. Piştî pêvojoyeke ku bi dawî bû wateyên nû lê hatin barkirin. Bi vî rengî be jî Rêber Apo û hêzên demokrasî û azadiya kurd berpirsiyariyên xwe yên dîrokî bicih anîne.

Tevî vê yekê jî ji bo aştiyeke mayînde bê sazkirin û pirsgirêka kurd bi rêbazên demokratîk çareser bibe tim ji bo muzakereyan amade ne, lê ji ber polîtikaya tevkujiyê ya tê ferzkirin û şerê giştî yê taybet-qirêj ew di asta ku karin xwe biparêzin de ne û pêwîst dîtin vê yekê îlan bikin.

Bijarka hikûmeta AKP bû sedem ku pêvajoyeke bi vî rengî dest pê bike. Bi rengekî xwezayî jî êdî diyar dibe ku berpirsê pêvajoya em ketinê hikûmeta AKP ye. Her wiha divê yên bi rastî aligirê aştî û demokrasiyê ne jî vê rastiyê wisa bibînin.