|
|
Zimanê Kurdî; zimanekî tewangbare. Ji ber vê jî
ji bilî hinek peyvan, tevahî peyvên hene zayenda
wan heye. Yanê peyv yan mê yan jî nêr e. Lê belê
hin peyv hene
netar in. Ev peyvên wiha bi alîkariya
parekên(qertafên) tewangê ji aliyên zayendî ve
ji hev tê cuda kirin. Bo mînak parezer netar e.
Dema ku ”parêzera min” were gotin,
ev tê wateyê ku parêzer jin e. Lê belê heke
“parêzerê min” were gotin ev tê
wateya ku parêzer mêr e.
Di hin herêmên Kurdistanê de ji di rêziman de
şkestin çêbûye bi giranî di zimên de zayenda nêr
tê bikaranîn. An jî di hin cihan de divê hem mê,
hem jî nêr bê bikaranîn tenê nêr tê bikaranîn.
Bi giranî bikaranîna zayenda nêr, hin rastiya me
dide nasîn.
Niha gelê Kurd ji bo ku serdema neolîtîkê jiyan
kiriye, bêguman taybetmendiyên wê serdemê
girtiye. Mirov vê herî zêde dikare di zimanê
Kurdî de bibîne. Ji ber serdema neolîtîkê bi
pêşengtiya jinê hatiye pêşxistin, teşe dandina
zimane Kurdî ji aliyê jinê ve hatiye kirin. Lê
belê heke ziman îro bi giranî di bin zayenda nêr
de be, ev bi pergala ku heyî ve girêdayî ye. Bi
pêşkeftina pergala desthilatdariya zilamtî, her
ku çû zihniyeta wî jî di qada jiyanê de serdest
bû. Ev zihniyet hem di zilêm de, hem jî di jinê
de hate rûniştin. Çawa ku zihniyeta
desthilatdarî ya zilamtî, di beşê jiyanê ya
mirovahî de bandora xwe kiriye, li ser zimên jî
kiriye. Ev jî dihêle ku ziman bi giranî bi
zayenda nêr bêbikaranîn. Kesên ku nû fêrî zimanê
Kurdî bibe, van xeletiyan bike, mirov dikare
wateyê bide. Lê belê piştî demekê ku fêrî zimanê
Kurdî bibe, dîsa van xeletiyan bike, wê demê bi
zihniyeta wê/wî mirovê/î girêdayî ye.
Ji bo em bikaribin zimanê Kurdî rast bikarbînin,
divê berî her tiştî em zihniyeta xwe rast bikin.
Heke zihniyeta me ne li gorî zihniyeta civakê ya
xwezayî be, dê di zimanê me de xeletî çêbibin.
Ji bo bi tenê fêrbûna xwendin û nivîsandinê ya
bi zimanê Kurdî têr nake. Divê bi zimanê Kurdî
xwendin, nivîsandin, axaftin û fikrandin bibe
hinceta em zihniyeta xwe jî biguherînin. Dema ku
bi fêrbûna zimanê Kurdî ev jî pêşbikeve, watedar
e. Di pêngava yekem de fêrbûna xwendin û
nivîsandina zimanê Kurdî girîng e. Lê pişt re
heke ev gihişte asta guhertina zihniyetê,
bêguman girîngtirîn tişt ev e. Ev ji ji bo me,
netewa me, zimanê me, gelê me û mirovahiyê
rumeteke. Werin em hemû xwedî li vê rumetê
derkevin.
|
