YENİ EKONOMİ ANLAYIŞI VE KOOPERATİFLER HAREKETİ(2)
Ali Welat
Peki, öyleyse nedir kooperatifçilik? Tarihsel gelişimi kadar toplumsal kalkınmada oynadığı rol nedir? Demokratik Özerk Kürdistan’ı inşada nasıl bir rol oynayabilir?
Kooperatifçilik en genel planda demokratik işletme kuruluşlarıdır. Başka bir deyişle devletçi sistemin köleci tahakkümüne karşı oluşturulan güç birliği kurumlarıdır.
Aslına bakılırsa toplumsallık kadar eski bir olgudur. Benzer aynı sorunları yaşayan bireyler, gruplar, ahlaki politik topluluklar “birlikten kuvvet doğar” esprisi ışığında toplumsallığın her döneminde birlikte örgütlenmişlerdir.
Toplumsal kuruluş sürecini yaşayan halkların ve grupların Kooperatifler Hareketini geliştirme ile kendi sistemlerine giriş yaptığını görürüz. Kooperatif Hareketinde amaçlanan grup ve toplulukların kendi öz irade ve öz yönetimiyle ortak üretmeleri ve tüketmeleridir. Burada ihtiyaçlara göre plan, proje ve düzenlemelere gidilmiştir. İlk toplumsallaşmadan günümüze kadar kendi uygulama ve tecrübeleriyle insanlığa paha biçilmez kazanımlar bırakan ekonomi ve kooperatif modelleri bizim içinde bazı yönleriyle öğretici olabilir.  “Hiç kimse ne başkasının kölesi ne de efendisi olmalı” diyen, bir zamanların Franco İspanya’sına karşı büyük ve tarihsel duruşu ile karşı duran Bask’lı rahip Jose Maria Arizmendiaritta, Bask Mondragon Kooperatif Hareketini geliştirdi. Yine  Brezilya’da MST olarak da bilinen “Brezilya Topraksızlar Hareketi” ve İsrail’de Kibuttzlar, Türkiye’de Köy Enstitüleri, Fransa’da Larzak…vb.  insanların acı çığlığına belki de en anlamlı yanıttırlar.                
Kürt halkı inkârcı rejimlerden sadaka ve yardım istemeksizin yukarıda çizdiğimiz resmi tersine çevirmek, bir kimlik olarak ayakta kalma mücadelesini ancak Demokratik Konfederalizm bağlamında Kooperatifler Hareketini geliştirerek aşabilir. Kuşkusuz, Kooperatifler Hareketinin esas amacı salt açlık ve sefalete mahkûm edilen halkımıza istihdam olanaklarını sağlamak değildir. Esas amaç Demokratik Kon federal sistemin ekonomik anlamdaki toplumsal kuruluş inşasının başlatılması ve başarılmasıdır. Buna göre Kürt halkı çağın paradigmasal bilinciyle sömürgeci egemenliğe karşı öz yeterlilik ve öz yönetim perspektifi ile toplumsal iradesini yeniden ve güçlü oluşturabilmelidir.
Kooperatifler birey ve devletten ziyade grupların işidir. Bunun için tabandan geliştirilecek halk ve ekonomik örgütlenmeler sömürge sistemine karşı halk tabanına, demokratik gruplara büyük kazanımlar sağlayacaktır. Köylerden kentlere doğru tabandan örgütlenme halk inisiyatiflerinin önünü açacaktır. En önemlisi de ekonomik olarak kendisine yeten ve siyasi olarak da iradi bütünlüğü sağlayan bir kurumlaşma ile alternatif bir ekonomik model geliştirerek uzun vadede Kürdistan öz pazarına hâkim olmayı başaracaktır.
Kürt halkı Kooperatifler Hareketine giriş yaparken tarım ve hayvancılık kadar,  kır-kent uyumunu da esas alan kamusal amaçlı ulaşım, ticari, mali, sanayi faktörler üzerinden gelişimi esas almalıdır. Sömürgecilerin ağır ekonomik politikaları sonucu üretimsiz ve verimsiz kıldığı Kürdistan halkı açısından bundan çıkışın dolayısıyla başarmanın biricik yolunun Komünal Hareketin özünü de oluşturan ortak üretim, ortak paylaşım ve ortak yönetim ilkesi ile Kooperatifler Hareketinden geçtiği bilinmelidir.