ZAPATİSTALAR

.

1984 yılında başlayan ve on yıl süren bir hazırlık ardından ortaya çıkan Zapatista Hareketi 1994 yılının 1 Ocağında chaipas eyaletindeki üç kentte gerçekleştirdiği silahlı ayaklanmayla adını duyurmuştur. Zapatista Hareketi (EZLN) çıkışını 1994 de gerçekleştirmekle birlikte kendisini Emilyano Zapata’nın ardılı olarak tanımlıyor ve tarihi köylü hareketinin devamı olarak nitelendiriyor. Kendilerine Neo Zapatalar da deniliyor. Yerli halkların haklarının verilmesi ve yasal olarak tanınması talebi öne çıkmış olmakla birlikte Zapatista Hareketi tüm Meksika halkı için demokrasi, özgürlük ve adalet talebini de dile getiriyor. Böylece en baştan maya yerlilerinin hakları temeline başlattıkları mücadeleyi tüm Meksika halkının talepleriyle bütünleştirme perspektifiyle ele alıyor. Bundaki ısrarları daha sonra tüm Meksika’da büyük destek bulmalarını getiriyor.
          1994 teki ayaklanma ardından başlayan çatışmalarla sorun gündeme taşınıyor. Zapatalar kamuoyunun ateşkes taleplerini değerlendirerek tek taraflı ateş kesiyor ve kendi deyimleriyle söze sarılıyor.Bunun üzerine Meksika hükümeti ateşkese uyacağı, diyaloga geçeceği ve siyasal bir anlaşmaya hazır olduğunu açıklıyor. Ancak bir yandan da Zapata Hareketini tasfiye etmek için konseptler geliştiriyor. Şubat 1995’te Meksika devletinin gerçekleştirdiği büyük bir imha operasyonu boşa çıkarılıyor. Bu gelişmenin ardından Meksika hükümeti EZLN’yle anlaşmaya varmak zorunda kalıyor. Sivil toplumun önemli bir rol oynadığı bu süreçte Zapatislarla Meksika hükümeti arasında “San Andrés Anlaşmaları” imzalanıyor.
          Barış görüşmelerine Meksika’nın yerli halkları için mücadele eden pek çok insan ve örgüt çağrılıyor ve hükümetle diyaloglar bu kesimlerin ortak perspektifine uygun bir biçimde yürütülüyor Bu anlaşmalarda hükümet, Meksika’nın yerli halklarının haklarını tanıyacağını, kültürlerine saygı göstereceğini ve her şeyi Anayasa’da yasa hâline getireceğini kabul ediyor. Ama anlaşma kâğıt üzerinde kalıyor. Peş peşe iktidara gelen hükümetler anlaşmanın gereklerini yerine getirmiyor bunun yerine süreci provoke eden girişimlerde bulunuyor, saldırıyor. Operasyonlara paralel 22 Aralık 1997’de Chiapas’ın Acteal kentinde 45 erkek, kadın ve çocuk ordu güçlerince katlediliyor
         Zapatista Hareketi bir yandan meşru savunma temelinde direnirken bir yandan da Meksika’nın öteki yerli halkları ve örgütleriyle diyaloglar geliştiriyor. Bu diyaloglar yerli hakları ve kültürünün tanınması için birlikte mücadele etme kararıyla sonuçlanıyor. Bunun yanında ne için mücadele ettiklerini etkin bir iletişim sistemi kurarak tüm dünyaya anlatma ve dünyadaki ilerici, demokratik aydın, sanatçı, entelektüel kesimlerin, sivil toplum örgütlerinin desteğini alma çabalarını yoğunlaştırıyorlar. Bu çabalar sonuç veriyor ve dünyadan birçok insan, örgüt, kurum Zapatista Hareketine destek vermeye başlıyor. Sivil toplumun baskı gücünü fark eden Zapatista Hareketi benzer örgütler ile tartışma toplantıları düzenleyerek ilişki ağını alabildiğine genişletiyor
         Devletin yaklaşımlarında bir değişiklik olmayınca Zapata Hareketi demokratik mücadelede radikal adımlar ve projeleri gündeme getiriyor. Bu temelde 1997’de Mexico City’ye “1111’lerin Yürüyüşü” denilen bir yürüyüş düzenleniyor. Yürüyüş devlet tarafından engellenmiyor ancak devlet anlaşmaların gereğini de yerine getirmiyor.         
         Hareket 1999’da Meksika’nın tümünü kapsayan bir referandum çalışması yürütüyor. “Danışma Toplantısı” adı verilen bu referandumda Meksika halkının büyük çoğunluğunun yerli halkların taleplerini desteklediği ortaya çıkıyor. Devlet buna da kulağını tıkayınca 2001’de, Meksikalı yerlinin tanınmasını talep etmek üzere, milyonlarca inanın katıldığı “Yerli Saygınlığı Yürüyüşü” düzenleniyor. Bu yürüyüşe Meksikalıların yanı sıra başka halklardan destekçiler, milletvekilleri, senatörler, aydın, yazar ve sanatçılar katılıyor. Yürüyüş sonunda katılımcıların tümünü içeren bir de kongre gerçekleştirilir. Bu da hükümetin talepleri dikkate almasını ve yapılan anlaşmaya uymasını sağlamaz. Meksika devletinin taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine Zapatalar Meksika hükümetiyle diyalogu keserek San Andrés Anlaşmaları’na da dayanarak Chiapas’ta yerel hükümetler oluştururlar. Kendi okul ve sağlık sistemlerini kurarak kendi otonomilerini tek taraflı olarak uygulamaya başlarlar. Halkın kendi kendini yönetmesi ilkesine dayanan yerel belediyeler hızla geliştirilir. EZLN yetkilerini halka devreder ve kendini askeri savunma ile sınırlar. 2003 e gelindiğinde EZLN’nin yetkilerini devralan ve seçilmiş halk temsilcilerinden oluşan “İyi Yönetişim Hükümetleri” ortaya çıkar.  EZLN önderliği sivil konularda emir vermez ama halk tarafından demokratik biçimde seçilen otoritelere eşlik ve yardım eder yine savunmasını üstlenir. Bunun yanı sıra, ulusal ve uluslar arası sivil toplumun sağlanan yardım ve bunun kullanımı konusunda bilgilendirilmesi çalışmalarını yürütür.
         EZLN 2001–2005 arasındaki direniş sırasında Meksika’dan ve dünyadan edindiği yardımı ve ilişkileri de bu İyi Yönetişim hükümetlerine ve Özerk Belediyelere devreder. Meksika Hükümetinin yaptırdığı bir araştırmaya göre eğitim, sağlık ya da konut gibi yaşama koşullarında düzelme kaydeden yerli cemaatlerin yalnızca Zapatista bölgesindekiler olduğu ortaya çıkmıştır Zapata Hareketinin kontrol ettiği bölgelerde plantasyonlara el konularak halka toprak dağıtılmış ve toprak sorununda oldukça ilerleme kaydedilmiştir. Ayrıca ulusal ve uluslar arası sivil toplumdan gelen destekte de büyük ilerlemeler kaydedilmiştir
        Bütün bu çalışmalar ve sağlanan ilerleme Zapatista Hareketini başta Chaipas olmak üzere Meksika’nın genelinde en dinamik demokrasi gücü haline getirmiştir. Hareket büyümüş kadrosal olarak güçlenmeyi ve genişlemeyi yaşamıştır. Bütün bu gelişmelerden hareketle Zapata Hareketi sadece yerli haklarıyla sınırlı kalamayacağı bir noktaya evrilmiş ve Meksika’nın genelini kapsayacak bir yaklaşım ile tüm Meksika halkının demokratik birliğini oluşturmak için girişimlere başlamıştır.
        EZLN ateşkese bağlılığını sürdürmektedir, hükümet kuvvetlerine saldırıda bulunmayacak ve saldırgan askeri hareketlere girişmeyecektir.
        EZLN barışçıl siyasal mücadelede ısrarını sürdürecektir. Bu nedenle ne ulusal siyasal-askerî örgütlerle ne de başka ülkedekilerle hiçbir gizli ilişki kurulmayacaktır.
        EZLN en yüksek komuta organı olan Zapatista cemaatlerini savunma, destekleme, itaat etme ve -iç demokratik süreçlerine müdahale etmeksizin- özerklerinin, iyi yönetimlerinin güçlenmesi ve yaşam koşullarının iyileşmesi konusunda elinden geleni yapacaktır.
       Meksika’nın yerli halkları için savaşmayı sürdüreceğiz, ama artık yalnızca onlar için ve yalnızca onlarla birlikte değil, Meksika’nın tüm sömürülenleri ve mülksüzleştirilenleri için ve tüm ülkede yapacağız.
        Meksika halkının basit ve mütevazı insanlarına kulak verip aracı olmadan doğrudan onlarla konuşacağız ve duyup öğrendiklerimize göre, bizim gibi basit ve mütevazı olan insanlarla birlikte, ulusal bir mücadele programı geliştireceğiz
        Siyaset yapmanın, başkalarına hizmet ruhuna sahip, maddi çıkar gütmeyen, özverili, adanmış, sözüne sadık, dürüst, tek ödülü görevini yerine getirmenin kıvancı olan başka bir tarzını inşa ya da yeniden inşa etmeye çalışacağız.
        Meksika halkının konut, toprak, iş, yiyecek, sağlık, eğitim, bilgilenme, kültür, bağımsızlık, demokrasi, adalet, özgürlük ve barış taleplerini hesaba katan yeni bir Anayasa ve yasalar talebi için mücadeleyi yükselteceğiz.
        EZLN önderliğinden bir heyeti ulusal topraklarda bu işi gerçekleştirmesi için belirsiz bir süreyle görevlendireceğiz. Zapatista heyeti, Lacandona Ormanları Altıncı Deklarasyonu’na katılan diğer sol örgüt ve kişilerle birlikte, açıkça davet edildikleri yerlere gidecektir.
        EZLN’nin kuramda ve pratikte, aşağıdaki koşullar uyarınca kendilerini sol olarak tanımlayan seçime-yönelik-olmayan örgüt ve hareketlerle bir ittifaklar politikası oluşturacağını da duyuruyoruz.
        Tepeden aşağıya dayatılacak anlaşmalar yapmayacağız, birlikte davranmaya yönelik anlaşmaları esas alacağız. Ulusumuzun sorunlarını tepeden çözümlemeye kalkışmayıp, neo-liberal yıkıma karşı bir alternatifi, Meksika için solun alternatifini “Tabandan Ve Taban İçin” geliştirmeyi esas alacağız.
        Örgütlerin özerkliği ve bağımsızlığına, mücadele yöntemlerine, örgütlenme tarzlarına, iç karar alma süreçlerine, meşru temsillerine karşılıklı saygıya özen göstereceğiz. Ulusal egemenliğin ortak ve eşgüdümlü savunusuna, elektrik, petrol, su ve doğal kaynakların özelleştirilmesine uzlaşmaz bir karşı-duruşu geliştireceğiz.
        Bu temelde zamanı gelince önereceğimiz zaman, yer ve tarzda bizimle buluşmaya çağırıyoruz.
        Neo-liberalizme karşı, insanlık için direnen ve mücadele eden kişi ve örgütlerle karşılıklı saygı ve desteğe dayalı yeni ilişkiler kuracağız.
        Yapabildiğimiz kadarıyla, tüm dünyada mücadele eden kız ve erkek kardeşlerimize yiyecek ve el sanatları gibi maddi yardım göndereceğiz.
        Ve dünyada direnen herkese, başka kıtalararası buluşmaların düzenlenmesi çağrısında bulunuyoruz.
                                    YORUM
        Zapatista Hareketi Chaipas eyaletinde yaşayan ve hiçbir hakları tanınmayan, kimlikleri kabul edilmeyen Maya yerlilerinin hakları ve tanınmaları talebiyle ortaya çıkmıştır. 1994 yılında Chaipas eyaletindeki şehirlerde silahlı ayaklanma biçiminde gelişen hareket iki yıla yakın bir silahlı direniş yürüttükten sonra kamuoyundan da gelen yoğun talep üzerine ateşkes ilan ederek kamuoyunun katıldığı hükümetle diyalog sürecini başlatmıştır. Hükümetle yapılan diyaloglar sonunda “San Andrés Anlaşmaları” imzalanmıştır ve hareket siyasal demokratik yöntemde karar kılmış şiddeti meşru savunma temelinde ele almıştır.
           Zapatista Hareketi Meksika kamuoyu ve dünya sivil toplumuyla, yine aydın, yazar, sanatçı, çevrelerle etkin bir iletişim kurmuştur. Attığı her adımda tabanının ve sivil toplumun görüşlerini yaygın bir biçimde alması ve bu eksende hareket etmesi yanında ilkelerinde tavizsiz yaklaşımı Zapatista Hareketini halk içinde kısa zamanda büyük bir güç haline getirmiştir.Hareket hükümetlerin yapılan anlaşmaya uymaması ve hareketi tasfiyeye yönelmesi ardından görüşmelerden çekilerek etkin olduğu bölgelerde yerel hükümetler ve belediyeler inşa etmeye başlamıştır Buralarda halk iktidarı deneyimlerini uygulayan hareket 2001 den itibaren yetkilerini halkın organlarına devrederek yürütülen mücadelenin dünya ve Meksika kamuoyuna yansıtılması, halkın siyasal-örgütsel deneyimine yardımcı olma, uluslar arası kamuoyunun yaptığı yardımların dağıtımı ve yerel iktidar organlarının savunulması görevleriyle sınırlamıştır.
           Sosyal alanda yürüttüğü çalışmalarla kısa zamanda etkili sonuçlar elde eden hareket yerli halkın yaşamında yol açtığı gelişmeler ile dikkat çekmiştir. Hareket halkın sağlık, eğitim, ekonomi, toprak gibi sorunlarının çözümünde uluslar arası kamuoyunun da desteklediği projeler ile alternatif yaşam alanları yaratarak halk adına önemli kazanımlar ortaya koymuştur. 2005’te aldığı bir kararla ortaya çıkardığı dinamizmi, küresel demokrasi hareketi ve Meksika demokrasi hareketiyle buluşturmayı önüne koyan Zapatistalar şu anda ortak bir demokrasi programı ve yeni bir anayasa talebi etrafında Meksika’daki demokrasi güçlerinin, etkili kişilerin ve örgütlerin birliğini yaratmaya çalışmaktadır.
                     Zapatista hareketinin belirgin özellikleri  
             Oldukça kapsayıcı ve yalın bir dil kullanmaktadır
         Kendi tabanı ve Meksika kamuoyunun yanında dünya kamuoyunda ilişkide olduğu tüm çevrelerin görüşlerini almadan herhangi bir politika geliştirmemektedir
         Meksika ve dünya kamuoyu ile internet üzerinden yoğun ve etkili bir ilişki ağı oluşturmuştur
         Başlangıcından itibaren dünya solu ve küresel demokrasi hareketleriyle yakın ilişki içinde olmaya özen göstermiştir.
         Silahlı çıkışın hemen ardından siyasal demokratik mücadele alanına geçiş yapmış şiddeti meşru savunma sınırları içinde kullanmıştır.
         Sosyal alanda halkın yaşamını düzeltici ve geliştirici çalışmaları etkin bir örgütleme yöntemi olarak değerlendirmiştir.
         Doğrudan demokrasi ilkesi temelinde halkın iktidar organlarını yaratmaya özen göstermiş ilk fırsatta yetkilerini önemli oranda seçilmişlere devretmiştir.
         Yerel-genel ilişkisini koparmamış, Meksika ve dünya sorunlarına ilişkin faliyetlerini yürütürken yerli haklarına ilişkin mücadelesini ihmal etmemiştir.
         Gelinen aşamada “San Andrés Anlaşmaları” hükümlerine dayanarak halkın yerel iktidar organlarını geliştirmekte bunu Meksika demokrasi hareketiyle bütünleştirmeye çalışmaktadır. Somut olarak yeni bir demokrasi programının oluşturulması ve yeni bir anayasanın hazırlanması taleplerini ileri sürmektedir.
         ABD’nin neo liberal politikalarının en fazla etkilediği bölgelerin başında gelen Latin Amerika’dır. Dolayısıyla Latin Amerika’da ortaya çıkan tüm devrimci hareketlerde olduğu gibi Zapatista Hareketinde de belirgin ABD karşıtlığı görülür.
         İktidarların ABD ile bu yoğun ilişki trafiği, ABD’nin yoğun müdahalesi devlet toplum çelişkilerinde dünyanın diğer alanlarında olduğundan daha fazla ABD karşıtlığını besler. Latin Amerika toplumlarında ABD karşıtlığı ileri düzeyde bir bilinçle donanmıştır. Zira ABD’nin buralardaki varlığı somuttur, gözle görülür ve elle tutulur bir durum arzeder.

ZAPATİSTALAR
    1984 yılında başlayan ve on yıl süren bir hazırlık ardından ortaya çıkan Zapatista Hareketi 1994 yılının 1 Ocağında Chaipas eyaletindeki üç kentte gerçekleştirdiği silahlı ayaklanmayla adını duyurmuştur. Zapatista Hareketi (EZLN) çıkışını 1994 de gerçekleştirmekle birlikte kendisini Emilyano Zapata’nın ardılı olarak tanımlıyor ve tarihi köylü hareketinin devamı olarak nitelendiriyor. Kendilerine Neo Zapatalar da deniliyor. Yerli halkların haklarının verilmesi ve yasal olarak tanınması talebi öne çıkmış olmakla birlikte Zapatista Hareketi tüm Meksika halkı için demokrasi, özgürlük ve adalet talebini de dile getiriyor. Böylece en baştan maya yerlilerinin hakları temeline başlattıkları mücadeleyi tüm Meksika halkının talepleriyle bütünleştirme perspektifiyle ele alıyor. Bundaki ısrarları daha sonra tüm Meksika’da büyük destek bulmalarını getiriyor.
         1994 teki ayaklanma ardından başlayan çatışmalarla sorun gündeme taşınıyor. Zapatalar kamuoyunun ateşkes taleplerini değerlendirerek tek taraflı ateş kesiyor ve kendi deyimleriyle söze sarılıyor. Bunun üzerine Meksika hükümeti ateşkese uyacağı, diyaloga geçeceği ve siyasal bir anlaşmaya hazır olduğunu açıklıyor. Ancak bir yandan da Zapata Hareketini tasfiye etmek için konseptler geliştiriyor. Şubat 1995’te Meksika devletinin gerçekleştirdiği büyük bir imha operasyonu boşa çıkarılıyor. Bu gelişmenin ardından Meksika hükümeti EZLN’yle anlaşmaya varmak zorunda kalıyor. Sivil toplumun önemli bir rol oynadığı bu süreçte Zapatislarla Meksika hükümeti arasında “San Andrés Anlaşmaları” imzalanıyor.
         Barış görüşmelerine Meksika’nın yerli halkları için mücadele eden pek çok insan ve örgüt çağrılıyor ve hükümetle diyaloglar bu kesimlerin ortak perspektifine uygun bir biçimde yürütülüyor. Bu anlaşmalarda hükümet, Meksika’nın yerli halklarının haklarını tanıyacağını, kültürlerine saygı göstereceğini ve her şeyi Anayasa’da yasa hâline getireceğini kabul ediyor. Ama anlaşma kâğıt üzerinde kalıyor. Peş peşe iktidara gelen hükümetler anlaşmanın gereklerini yerine getirmiyor bunun yerine süreci provoke eden girişimlerde bulunuyor, saldırıyor. Operasyonlara paralel 22 Aralık 1997’de Chiapas’ın Acteal kentinde 45 erkek, kadın ve çocuk ordu güçlerince katlediliyor
          Zapatista Hareketi bir yandan meşru savunma temelinde direnirken bir yandan da Meksika’nın öteki yerli halkları ve örgütleriyle diyaloglar geliştiriyor. Bu diyaloglar yerli hakları ve kültürünün tanınması için birlikte mücadele etme kararıyla sonuçlanıyor. Bunun yanında ne için mücadele ettiklerini etkin bir iletişim sistemi kurarak tüm dünyaya anlatma ve dünyadaki ilerici, demokratik aydın, sanatçı, entelektüel kesimlerin, sivil toplum örgütlerinin desteğini alma çabalarını yoğunlaştırıyorlar. Bu çabalar sonuç veriyor ve dünyadan birçok insan, örgüt, kurum Zapatista Hareketine destek vermeye başlıyor. Sivil toplumun baskı gücünü fark eden Zapatista Hareketi benzer örgütler ile tartışma toplantıları düzenleyerek ilişki ağını alabildiğine genişletiyor. Devletin yaklaşımlarında bir değişiklik olmayınca Zapata Hareketi demokratik mücadelede radikal adımlar ve projeleri gündeme getiriyor. Bu temelde 1997’de Mexico City’ye “1111’lerin Yürüyüşü” denilen bir yürüyüş düzenleniyor. Yürüyüş devlet tarafından engellenmiyor ancak devlet anlaşmaların gereğini de yerine getirmiyor.
       Hareket 1999’da Meksika’nın tümünü kapsayan bir referandum çalışması yürütüyor. Danışma Toplantısı adı verilen bu referandumda Meksika halkının büyük çoğunluğunun yerli halkların taleplerini desteklediği ortaya çıkıyor. Devlet buna da kulağını tıkayınca 2001’de, Meksikalı yerlinin tanınmasını talep etmek üzere, milyonlarca inanın katıldığı “Yerli Saygınlığı Yürüyüşü” düzenleniyor. Bu yürüyüşe Meksikalıların yanı sıra başka halklardan destekçiler, milletvekilleri, senatörler, aydın, yazar ve sanatçılar katılıyor. Yürüyüş sonunda katılımcıların tümünü içeren bir de kongre gerçekleştirilir. Bu da hükümetin talepleri dikkate almasını ve yapılan anlaşmaya uymasını sağlamaz.
        Meksika devletinin taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine Zapatalar Meksika hükümetiyle diyalogu keserek San Andrés Anlaşmaları’na da dayanarak Chiapas’ta yerel hükümetler oluştururlar. Kendi okul ve sağlık sistemlerini kurarak kendi otonomilerini tek taraflı olarak uygulamaya başlarlar. Halkın kendi kendini yönetmesi ilkesine dayanan yerel belediyeler hızla geliştirilir. EZLN yetkilerini halka devreder ve kendini askeri savunma ile sınırlar. 2003 e gelindiğinde EZLN’nin yetkilerini devralan ve seçilmiş halk temsilcilerinden oluşan “İyi Yönetişim Hükümetleri” ortaya çıkar.  EZLN önderliği sivil konularda emir vermez ama halk tarafından demokratik biçimde seçilen otoritelere eşlik ve yardım eder yine savunmasını üstlenir. Bunun yanı sıra, ulusal ve uluslar arası sivil toplumun sağlanan yardım ve bunun kullanımı konusunda bilgilendirilmesi çalışmalarını yürütür.
        EZLN 2001–2005 arasındaki direniş sırasında Meksika’dan ve dünyadan edindiği yardımı ve ilişkileri de bu İyi Yönetişim hükümetlerine ve Özerk Belediyelere devreder. Meksika Hükümetinin yaptırdığı bir araştırmaya göre eğitim, sağlık ya da konut gibi yaşama koşullarında düzelme kaydeden yerli cemaatlerin yalnızca Zapatista bölgesindekiler olduğu ortaya çıkmıştır
      Zapata Hareketinin kontrol ettiği bölgelerde plantasyonlara el konularak halka toprak dağıtılmış ve toprak sorununda oldukça ilerleme kaydedilmiştir. Ayrıca ulusal ve uluslar arası sivil toplumdan gelen destekte de büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Bütün bu çalışmalar ve sağlanan ilerleme Zapatista Hareketini başta Chaipas olmak üzere Meksika’nın genelinde en dinamik demokrasi gücü haline getirmiştir. Hareket büyümüş kadrosal olarak güçlenmeyi ve genişlemeyi yaşamıştır.
       Bütün bu gelişmelerden hareketle Zapata Hareketi sadece yerli haklarıyla sınırlı kalamayacağı bir noktaya evrilmiş ve Meksika’nın genelini kapsayacak bir yaklaşım ile tüm Meksika halkının demokratik birliğini oluşturmak için girişimlere başlamıştır.  
      Zapatista Hareketi Meksika ve dünya kamuoyuna da bir takım taahhütlerde bulunmaktadır. Bunları kendi bildirilerinde şöyle sıralamaktadırlar.

1. EZLN ateşkese bağlılığını sürdürmektedir, hükümet kuvvetlerine saldırıda bulunmayacak ve saldırgan askeri hareketlere girişmeyecektir.

2. EZLN barışçıl siyasal mücadelede ısrarını sürdürecektir. Bu nedenle ne ulusal siyasal-askerî örgütlerle ne de başka ülkedekilerle hiçbir gizli ilişki kurulmayacaktır.

3. EZLN en yüksek komuta organı olan Zapatista cemaatlerini savunma, destekleme, itaat etme ve -iç demokratik süreçlerine müdahale etmeksizin- özerklerinin, iyi yönetimlerinin güçlenmesi ve yaşam koşullarının iyileşmesi konusunda elinden geleni yapacaktır.

4. Meksika’nın yerli halkları için savaşmayı sürdüreceğiz, ama artık yalnızca onlar için ve yalnızca onlarla birlikte değil, Meksika’nın tüm sömürülenleri ve mülksüzleştirilenleri için ve tüm ülkede yapacağız.

5. Meksika halkının basit ve mütevazı insanlarına kulak verip aracı olmadan doğrudan onlarla konuşacağız ve duyup öğrendiklerimize göre, bizim gibi basit ve mütevazı olan insanlarla birlikte, ulusal bir mücadele programı geliştireceğiz

6. Siyaset yapmanın, başkalarına hizmet ruhuna sahip, maddi çıkar gütmeyen, özverili, adanmış, sözüne sadık, dürüst, tek ödülü görevini yerine getirmenin kıvancı olan başka bir tarzını inşa ya da yeniden inşa etmeye çalışacağız.

7. Meksika halkının konut, toprak, iş, yiyecek, sağlık, eğitim, bilgilenme, kültür, bağımsızlık, demokrasi, adalet, özgürlük ve barış taleplerini hesaba katan yeni bir Anayasa ve yasalar talebi için mücadeleyi yükselteceğiz.

8. EZLN önderliğinden bir heyeti ulusal topraklarda bu işi gerçekleştirmesi için belirsiz bir süreyle görevlendireceğiz. Zapatista heyeti, Lacandona Ormanları Altıncı Deklarasyonu’na katılan diğer sol örgüt ve kişilerle birlikte, açıkça davet edildikleri yerlere gidecektir.

9. EZLN’nin kuramda ve pratikte, aşağıdaki koşullar uyarınca kendilerini sol olarak tanımlayan seçime-yönelik-olmayan örgüt ve hareketlerle bir ittifaklar politikası oluşturacağını da duyuruyoruz.

10. Tepeden aşağıya dayatılacak anlaşmalar yapmayacağız, birlikte davranmaya yönelik anlaşmaları esas alacağız. Ulusumuzun sorunlarını tepeden çözümlemeye kalkışmayıp, neo-liberal yıkıma karşı bir alternatifi, Meksika için solun alternatifini “Tabandan Ve Taban İçin” geliştirmeyi esas alacağız.

11. Örgütlerin özerkliği ve bağımsızlığına, mücadele yöntemlerine, örgütlenme tarzlarına, iç karar alma süreçlerine, meşru temsillerine karşılıklı saygıya özen göstereceğiz. Ulusal egemenliğin ortak ve eşgüdümlü savunusuna, elektrik, petrol, su ve doğal kaynakların özelleştirilmesine uzlaşmaz bir karşı-duruşu geliştireceğiz.

12. Bu temelde zamanı gelince önereceğimiz zaman, yer ve tarzda bizimle buluşmaya çağırıyoruz.

13. Neo-liberalizme karşı, insanlık için direnen ve mücadele eden kişi ve örgütlerle karşılıklı saygı ve desteğe dayalı yeni ilişkiler kuracağız.

14. Yapabildiğimiz kadarıyla, tüm dünyada mücadele eden kız ve erkek kardeşlerimize yiyecek ve el sanatları gibi maddi yardım göndereceğiz.

15. Ve dünyada direnen herkese, başka kıtalararası buluşmaların düzenlenmesi çağrısında bulunuyoruz.

     Zapatista Hareketi Chaipas eyaletinde yaşayan ve hiçbir hakları tanınmayan, kimlikleri kabul edilmeyen Maya yerlilerinin hakları ve tanınmaları talebiyle ortaya çıkmıştır.
       1994 yılında Chaipas eyaletindeki şehirlerde silahlı ayaklanma biçiminde gelişen hareket iki yıla yakın bir silahlı direniş yürüttükten sonra kamuoyundan da gelen yoğun talep üzerine ateşkes ilan ederek kamuoyunun katıldığı hükümetle diyalog sürecini başlatmıştır. Hükümetle yapılan diyaloglar sonunda “San Andrés Anlaşmaları” imzalanmıştır ve hareket siyasal demokratik yöntemde karar kılmış şiddeti meşru savunma temelinde ele almıştır.
        Zapatista Hareketi Meksika kamuoyu ve dünya sivil toplumuyla, yine aydın, yazar, sanatçı, çevrelerle etkin bir iletişim kurmuştur. Attığı her adımda tabanının ve sivil toplumun görüşlerini yaygın bir biçimde alması ve bu eksende hareket etmesi yanında ilkelerinde tavizsiz yaklaşımı Zapatista Hareketini halk içinde kısa zamanda büyük bir güç haline getirmiştir.
        Hareket hükümetlerin yapılan anlaşmaya uymaması ve hareketi tasfiyeye yönelmesi ardından görüşmelerden çekilerek etkin olduğu bölgelerde yerel hükümetler ve belediyeler inşa etmeye başlamıştır
        Buralarda halk iktidarı deneyimlerini uygulayan hareket 2001 den itibaren yetkilerini halkın organlarına devrederek yürütülen mücadelenin dünya ve Meksika kamuoyuna yansıtılması, halkın siyasal-örgütsel deneyimine yardımcı olma, uluslar arası kamuoyunun yaptığı yardımların dağıtımı ve yerel iktidar organlarının savunulması görevleriyle sınırlamıştır.
        Sosyal alanda yürüttüğü çalışmalarla kısa zamanda etkili sonuçlar elde eden hareket yerli halkın yaşamında yol açtığı gelişmeler ile dikkat çekmiştir. Hareket halkın sağlık, eğitim, ekonomi, toprak gibi sorunlarının çözümünde uluslar arası kamuoyunun da desteklediği projeler ile alternatif yaşam alanları yaratarak halk adına önemli kazanımlar ortaya koymuştur.
        2005’te aldığı bir kararla ortaya çıkardığı dinamizmi, küresel demokrasi hareketi ve Meksika demokrasi hareketiyle buluşturmayı önüne koyan Zapatistalar şu anda ortak bir demokrasi programı ve yeni bir anayasa talebi etrafında Meksika’daki demokrasi güçlerinin, etkili kişilerin ve örgütlerin birliğini yaratmaya çalışmaktadır.
      Zapatista hareketinin belirgin özellikleri için şunları söylemek mümkündür;
       Oldukça kapsayıcı ve yalın bir dil kullanmaktadır
Kendi tabanı ve Meksika kamuoyunun yanında dünya kamuoyunda ilişkide olduğu tüm çevrelerin görüşlerini almadan herhangi bir politika geliştirmemektedir
Meksika ve dünya kamuoyu ile internet üzerinden yoğun ve etkili bir ilişki ağı oluşturmuştur
        Başlangıcından itibaren dünya solu ve küresel demokrasi hareketleriyle yakın ilişki içinde olmaya özen göstermiştir.
        Silahlı çıkışın hemen ardından siyasal demokratik mücadele alanına geçiş yapmış şiddeti meşru savunma sınırları içinde kullanmıştır.
         Sosyal alanda halkın yaşamını düzeltici ve geliştirici çalışmaları etkin bir örgütleme yöntemi olarak değerlendirmiştir.
         Doğrudan demokrasi ilkesi temelinde halkın iktidar organlarını yaratmaya özen göstermiş ilk fırsatta yetkilerini önemli oranda seçilmişlere devretmiştir
         Yerel-genel ilişkisini koparmamış, Meksika ve dünya sorunlarına ilişkin faliyetlerini yürütürken yerli haklarına ilişkin mücadelesini ihmal etmemiştir.