PTSD’ nin Türk Tarafındaki Kurbanları

.

Balıkesir’ in Kepsut İlçesine bağlı Mahmudiye köyünde yaşayan Ali Rıza Eker, askerliğini Mardin’ in Kızıltepe İlçesinde Jandarma Komando Er olarak yapıp köyüne döner. Nişanlısı ile düğün hazırlıkları yapan Eker, bir çatışmada 8 arkadaşının gözleri önünde ölümünü hiç unutamaz. Devamlı bir şekilde “şehitler beni çağırıyor, gitmeliyim” der. Bir akşam odasına kapanır, ardından babasının av tüfeğini göğsüne dayar ve tetiği çeker. Oğullarının ölümü üzerine dünyası kararan baba Hüsamettin, Ali’ nin askerden geldikten sonra bir türlü düzelmediğini belirterek “onun böyle bir şey yapacağına ihtimal vermiyordum” der.

Hüseyin Ümit... 26 yaşındaydı. 1998 yılında askerliğini yapmak için Şırnak’ a gitti. İkizdere İlçesi’ ndeki bir operasyonda, mayına bastı, mayının infilak etmesi sonucu iki bacağını ve bir gözünü kaybetti. Sağ kolu da kullanılmaz haldeydi... Olayda yakın arkadaşı da can verdi. Uzun süre komada kaldı. Hayati tehlikeyi atlattı. Tedavisi aylar sürdü... Kendisine tahsis edilen odada, askere gitmeden önce çok iyi marangoz ustası olan Hüseyin, yitirdiği uzuvları ile baş başa kaldı. Rize’ de düzenlenen “Övünç Madalyası Töreni” ne davet edildi. Madalyasını alırken “malul” denilmesine içerledi, isyan etti. “Bize malul demeyin. Sakat değiliz, gazi ya da şehit deyin” diye bağırdı. Çok zor sakinleştirildi. Yaşadığı olayı unutamadı. İyice içine kapandı. Kimseyle görüşmek istemedi. Bazı arkadaşlarına telefonda ‘artık yaşamak istemediğini’ söylüyordu. Kötü bir şey yapmasından korkan ailesi, onu yalnız bırakmadı. Ancak bir gün, kardeşini ısrarla yakındaki bakkala gönderdi. Komutanları tarafından hediye edilen ve ruhsatı kardeşinin üzerine yapılan tabancasıyla kafasına kurşun sıkarak intihar etti.

İzmir Buca Emniyet Müdürlüğü, Terörle Mücadele Bürosu’ nda görevli polis Turgut Karahan’ nın evine gelen yakınları zili çaldıkları halde kapıyı açan olmayınca polise haber verdiler. Olay yerine gelen polis, içeri zorla girdiğinde meslektaşları Turgut Karahan’ ı, eşi Gülperi’ yi, çocukları 3 yaşındaki Hasan, 5 yaşındaki Sümeyye ve 10 yaşındaki Havva’ yı başlarından silahla vurulmuş halde buldu. Polis evde yaptığı araştırmada cinnet geçiren polis memuru Turgut Karahan’ ın mutfakta bulunan eşi Gülperi Karahan’ ı oturma odasında bulunan 3 çocuğunu öldürdükten sonra intihar ettiğini tesbit etti. Emniyet Müdürlüğü verdiği bilgide polis Karahan’ ın Buca’ dan önce Kürdistan’ da görev yaptığını, çatışmaya girdiğini ve başından yaralandığını belirtti.

Polis eşi Necibe Pehlivan, Kürdistan’ da bir çatışma sırasında yaralanan eşinin “öldü” haberi gelince ruhsal bunalıma girmiş ve psikolojik tedavi görmüştü. Daha sonra Pehlivan ailesi tayin nedeniyle Batı’ ya geldiler. Bir gece Necibe Pehlivan yatakta uyuyan eşi polis Hüseyin Pehlivan’ ı öldürdü ve intihar etti.

Ali Göbelek, askerliğini komando olarak yapmıştı. Almanya’ nın Ausburg kentinde yaşayan aynı zamanda teyzesinin kızı olan eşi Aylin’ i, teyzesinin oğlu Aykın’ ı, teyzesi Melahat Çankaya’ yı üvey kızı Ela Doğan’ ı ve evde misafir bulunan Suriye asıllı Çek vatandaşı Vladamir Vlacher’ i bıçakla vahşice öldürüp hem Alman polisinin hem Türk polisinin elinden kaçmayı bildi. Spesifikbir planla vahşi eylemi gerçekleştiren Ali Göbelek, eşi Aylin’ e olan öfkesini kanla kustu.                                                                           

Fatih Tuna, PKK olaylarının en yoğun olduğu dönemde 1991-92 yıllarında Tunceli Pülümür’ de dağ komandosu olarak özel operasyon birliklerinde görev yaptı. Çatışmalar sırasında çok sayıda arkadaşı gözleri önünde öldüğüne şahit oldu. Tuna’ ya terhis olurken “Vatani Hizmet Övünç Belgesi” ve “Özel Kurs Başarı Belgesi” verildi. Askere gitmeden önce hayat dolu bir genç olan Fatih Tuna, askerlik dönüşü garip davranışları ile dikkat çekmeye başladı. Ailesi ve arkadaşları ile sebepsiz yere kavga ediyor, uyurken “ateş serbest” veya “herkes sipere” diye bağırarak yataktan fırlıyordu. Fatih Tuna 2001 yılında komşularının pamuk tarlasını yaktı. Söndürmeye gelen komşusunu Hasan Hüseyin Koç’ un başını balta ile keserek öldürdü. Son olarak da Nazilli Belediye Başkanı’ ndan iş istedi. Görüşme talebi geri çevrilince, Belediye Başkanı Esat Ergüler’ i öldürmeye teşebbüs etti.

Ömer Yılmaz, askerliğini 1991 yılında Elazığ’ da yaparken, rahatsızlandı ve askerliği yarım bırakarak, Elazığ Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’ nde tedavi altına alındı. Burada üç ay yattıktan sonra taburcu edildi. 1999 yılında Cami müezzini Hüseyin Gürsu’ yu “usulü ile abdest almadığı” gerekçesiyle sırtından bıçaklayarak öldürdü. Manisa Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’ nde gözetim altına alındı. Bir yıl tedavi gördükten sonra bırakıldı. 2004 yılında ise 2,5 yaşındaki oğlu Mert Erim Yılmaz’ ı bıçaklayarak öldürdü.

Kabaca bir hesap yaptığımızda 1984 yılında başlayan savaş sürecinde 2.5 milyon asker Güneydoğu’ da görevlendirildi. Aileleri ile birlikte 15 milyon insanı etkileyen bu süreçte geri dönenlerle yeterince ilgilenilmedi. 

Savaşa katılanlarla ilgili yapılan çalışmalarda, her 3 veya 4 kişiden 1’ inde psikolojik bozukluklara rastlandı. Savaşın travmatik bir hadise olduğunu ifade eden bilim adamları “savaş gibi önemli olaylar sonrasında, insanlarda fiziksel bir sağlık problemi olmasa bile psikolojik problemler oluşabilmektedir” diyorlar.