Fırat Ali 

9 tablodan oluşan gazilerle ilgili istatistiki grafikleri 40 gazi arkadaş üzerinden gerçekleştirilmiştir. Sırasıyla gazilerin bağlı olduğu il, gazilerin yaş ortalamaları, gazilerin öğrenim durumu, gazilerin vücutlarındaki yaralanma yerleri, gazilerin yaralanma tarihleri, gazilerin temel gereksinimleri, gazilerde var olan diğer hastalıklar, gazilerin savaşa bakış açısı, gazilerin yaralanma nedenleri bölümleri aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir. Burada amaçlanan gazilerin hem yaralanmalarda, hemde gereksinimlerinde ve düşüncelerinde bilgi sahibi olup, gazilerin yaşadıkları durumlarına daha gerçekçi ve bilimsel ortaya sermektir. 

Tablo 1: Gazilerin Bağlı Olduğu İl

 Gaziler arasında yapılan araştırmada gazilerin bağlı olduğu il olarak en yüksek oranı Mardin ili %17,5 ile alırken en düşük oranı alan iller ise Bingöl, Diyarbakır, Muş, Kars, Haseki ve Şino %2,5 ile olmuştur. Mücadelenin en yoğun katılımın olduğu il olan Mardin, yine şahadetlerin ve yaralanmaların en yoğun olduğu il durumundadır.

Tablo 2: Gazilerin Yaş Ortalamaları

Yapılan araştırmalarda 30 ve 45 yaş arası gaziler %67,5 ile en yüksek oranken, 20 ve 30 yaş arası gazilerin oranı ise 32,5’tur. Daha çok yaralanmalar ileriki yaşlarda meydana gelmiş, genç yaşlarda yaralanmalar daha düşük bir düzeyde kalmıştır.

Tablo 3: Gazilerin Öğrenim Durumu

Yapılan araştırmalarda gazilerden okur yazar olanların olmadığı, ancak Üniversite gibi yüksek öğrenim görenlerin %10 gibi bir azınlığı olduğu tespit edilmiştir. En yüksek oran ise ilkokul mezunları %57,5 ile olmuştur. Kürdistan’da mahrumiyetin en yüksek düzeyini eğitim ve öğretim düzeyinde olduğu bu tablo en somut şekilde kanıtlamaktadır. Sömürgeci Türk devletinin batıda önem gösterdiği eğitim ve öğretimin Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Kürdistan bölgesinde bunu esirgemesi sömürge politikalarından biri olmuştur. Kürtler yatılı okulların, dergâhların, medrese gibi gerici kurumların ellerine düşerek, Kürdistan Özgürlük Mücadelesine karşı silah olarak kullanılmış ve hala da kullanılmaktadır. 

Tablo 4: Gazilerin Vücutlarındaki Yaralanma Yerleri

Yapılan araştırmalarda gazilerin vücutlarındaki yaralanma yerleri daha çok sağ ayak %45 oranı ile en fazla oranı alırken, en az oranı ise ellerde, çenede, kafada ve gözlerdeki yaralanmalar almıştır. Bunların dışında da tedavi edilebilir irili ufaklı bazı hastalıkların da olduğu tespit edilmiştir. En çokta yaralanmaların mayına basmak suretiyle ayaklarda meydana gelmesi ülkemizde dört sömürgeci güçler tarafından döşenen milyonlarca mayının yaralanmalarda ve şahadetlerde ne kadar etkili olduğunu gösteren bir istatistikî durumdur.

Tablo 5: Gazilerin Yaralanma Tarihleri

Yine yapılan araştırmalarda gazilerin yaralanma tarihleri daha çok 1984 ile 1999 arasındaki tarihlerde olmuş, oranı ise %67,5’tur. En az yaralanmalarda %32,5 ile 1999 ve 2008 tarihleri arasında olmuştur. Savaşın en kızgın olduğu yıllar 1984 ile Önderliğin uluslararası komployla esaret altına alındığı yıl olan 1999 yılıdır. Bu yıllar savaşın en yoğun, en acımasız, en çok şahadetlerin ve en çok yaralanmaların olduğu yıllardır. Yaralanmalar kadar şahadetlerinde en çok olduğu yıllar olmuştu. 1999 sonrası ise savaşın yoğun olmamasına rağmen sık sık düşman operasyonların olması nedeniyle  %32.5 ile yine de oldukça yüksek bir oranda seyretmiştir. En çok yaralanma yılları da 1997 yılında olmuştur.

Tablo 6: Gazilerde Var Olan Diğer Hastalıkları

Yapılan araştırmalarda en fazla hastalık daha çok %7,5 oranla disk olmuş, en düşük orana sahip hastalıklar ise 2,5’la sara, kulak, mide, göğüs iltihabı, kolon, ciğer, sinüzit, baş, böbrek olmuştur. Yine bu hastalıkların yanında diğer başka hastalıklarda bunlardan kaynaklı çoğalmaktadır. Tedavileri içinde iyi bir sağlık taraması olması gerekir.

Tablo 7: Gazilerin Savaşa Bakış Açısı

Yapılan araştırmalarda gazilerin savaşa bakış açısı olumsuz olarak değerlendirilmiş, %100 gibi yüksek bir oranla savaşa şiddet ya da saldırganlık amacıyla değil, meşru savunma temelinde yaklaşılması gerektiği belirtilmiştir. Gazilerimiz içinde barış söylemleri daha fazla yer almıştır. Barış tüm halkların özlemi olduğu gibi savaşan tarafların daha fazla özlemi olmaktadır. Savaşın acısını en yakınında, bedeninde hisseden insanlar olan gaziler, bu nedenlerden dolayı barışı da en çok isteyen kesimdirler. Normal olanda budur.

Tablo 8: Gazilerin Yaralanma Nedenleri:

Yine yapılan araştırmalarda gazilerin yaralanma nedenlerinden biri olan mayınların istatistiklerdeki oy oranı %82,5 gibi en yüksek oranla dikkat çekmiştir. Yine bomba ve mayın parçalarından yaralanan gazilerimizin oranı ise %10 ile ikinci sırayı alırken, kurşunla yaralanan gazilerimizin oy oranı ise %7,5’tur. Milyonlarda mayının döşendiği ülkemiz Kürdistan’da mayından kaynaklı yaralanmaların çokluğunu gösteriyor bu tablo.